2026 ගෝලීය අස්ථාවරත්වය

2026 වසරේ පළමු කාර්තුව නිමා වන විට ලෝකය බහුවිධ ගැටුම් සහ තීරණාත්මක භූ-දේශපාලනික පෙරළි රැසකට මුහුණ දෙමින් සිටී. වසර කිහිපයක් පුරා යුක්‍රේනයේ ඇවිළෙන යුද ගින්නට අමතරව, 2026 වසරේ මුල් භාගයේදී මැදපෙරදිග කලාපය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් ආරම්භ වූ මහා පරිමාණ යුද්ධය හේතුවෙන් ගෝලීය ආරක්ෂක ව්‍යුහය පෙර නොවූ විරූ සංකීර්ණ තත්ත්වයකට පත්ව ඇත.

2026 වසරේ පෙබරවාරි අග භාගයේදී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්‍රායලය එක්ව ඉරානයේ න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන සහ පාලන තන්ත්‍රය ඉලක්ක කරගනිමින් ‘ඔපරේෂන් එපික් ෆියුරි’ (Operation Epic Fury) නම් දැවැන්ත හමුදා මෙහෙයුමක් දියත් කළහ. මෙයට ප්‍රතිචාර වශයෙන් හෙස්බොල්ලා සංවිධානය ඊශ්‍රායලයට ප්‍රහාර එල්ල කළ අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මාර්තු මාසය වන විට ලෙබනනය සහ ඊශ්‍රායලය අතර සෘජු යුද්ධයක් නිර්මාණය විය.මෙම යුද්ධය හේතුවෙන් ලෙබනනය තුළ අභ්‍යන්තර ගැටුම් ඇතිවීමේ අවදානමක් ද මතු වී ඇති අතර, මිලියනයකට අධික ලෙබනන වැසියන් පිරිසක් මේ වන විට අවතැන්ව සිටිති.

ඉරානය සිය යුද උපාය මාර්ගය ලෙස මෙම ගැටුම භූගෝලීය වශයෙන් ව්‍යාප්ත කිරීමට (Horizontal Escalation) කටයුතු කර ඇත. ඒ අනුව, සෞදි අරාබිය, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය, කුවේටය, කටාර් සහ බහරේන් වැනි අසල්වැසි අරාබි රටවල පිහිටි ඉලක්ක වෙත ද ඉරාන මිසයිල ප්‍රහාර එල්ල විය. මෙම තත්ත්වය හමුවේ අරාබි රාජ්‍යයන් කිහිපයක් සිය රටවල සිටි ඉරාන තාන්ත්‍රිකයන් නෙරපා හැරීමට පියවර ගෙන තිබේ.

මැදපෙරදිග ගැටුම උත්සන්න වීමත් සමඟ යුක්‍රේනය වෙත එල්ල වූ ජාත්‍යන්තර අවධානය සහ හමුදා ආධාර සැලකිය යුතු ලෙස අඩු වී තිබේ. මැදපෙරදිග යුද්ධය ආරම්භ වූ පළමු සති දෙක තුළ පමණක්, ඇමරිකාවට සිය ගුවන් ආරක්ෂක මිසයිල නිෂ්පාදන ධාරිතාව මෙන් දෙගුණයකටත් වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් එම කලාපය වෙත යොමු කිරීමට සිදු විය. මෙමගින් යුක්‍රේනයේ ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති දුර්වල වී ඇති අතර, එය රුසියාවට සිය හමුදා මෙහෙයුම් තීව්‍ර කිරීමට අවස්ථාවක් සලසා දී ඇත.

මේ අතර රුසියාව විසින් මෝල්ඩෝවා රාජ්‍යය වෙත ද සිය බලපෑම් ව්‍යාප්ත කිරීමේ අවදානමක් පවතී. විශේෂයෙන්ම නේටෝ (NATO) ගිවිසුමේ 5 වන වගන්තිය සෘජුව ක්‍රියාත්මක නොවන මට්ටමේ පවතින ‘දෙමුහුන් ප්‍රහාර’ (Hybrid Attacks) මගින් යුරෝපය අස්ථාවර කිරීමට රුසියාව උත්සාහ කළ හැකිය. මෙහිදී සන්නිවේදන කේබල්, විදුලි බල පද්ධති සහ ඩිජිටල් යටිතල පහසුකම් අක්‍රිය කිරීම ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන උපක්‍රමයක් විය හැක.

චීනය, රුසියාව සහ උතුරු කොරියාව අතර ගොඩනැගෙමින් පවතින ශක්තිමත් ආරක්ෂක සබඳතා ආසියානු කලාපයේ බල තුලනය උඩුයටිකුරු කර තිබේ. උතුරු කොරියානු සෙබළුන් රුසියාව වෙනුවෙන් යුක්‍රේන යුධ පෙරමුණේ සටන් වදින අතර, ඒ වෙනුවට උතුරු කොරියාවට රුසියාවෙන් නවීන ආයුධ, තාක්ෂණය සහ ඉන්ධන සැපයෙන බව වාර්තා වේ. 2026 වසරේදී ප්‍රකාශයට පත් කළ සිය නව පස් අවුරුදු ආරක්ෂක සැලැස්ම මගින් උතුරු කොරියාව ආයුධ සංවර්ධනය කෙරෙහි දැඩි අවධානයක් යොමු කර ඇත.

දකුණු චීන මුහුදේ චීනය සහ පිලිපීනය අතර පවතින ආරවුල් ද මේ වන විට උච්චස්ථානයකට පැමිණ තිබේ. 2026 අප්‍රේල් මාසයේදී පිලිපීනය, ඇමරිකාව සහ ඕස්ට්‍රේලියාව එක්ව සිදු කළ දැවැන්ත හමුදා අභ්‍යාසයට ප්‍රතිචාර ලෙස චීනය සිය ගුවන් යානා ප්‍රවාහන නෞකා ඇතුළු ප්‍රබල නාවික බලඇණියක් එම කලාපයට යොමු කර ඇත.

මධ්‍යම ආසියාවේ ෆර්ගානා නිම්නය (Fergana Valley) කේන්ද්‍ර කරගනිමින් ජල හිඟය සහ ඉඩම් ආරවුල් හේතුවෙන් නව ගැටුම් ඇතිවීමේ අවදානමක් මතුව තිබේ. රුසියාව මෙම කලාපය සිය ‘ප්‍රධාන ආරක්ෂක කලාපය’ ලෙස සලකන අතර, ඕනෑම බාහිර හමුදා මැදිහත්වීමකට එරෙහිව දැඩි අනතුරු ඇඟවීම් සිදු කර ඇත.අප්‍රිකානු මහද්වීපය තුළ ද එතියෝපියාව සහ එරිත්‍රියාව අතර මුහුදු ප්‍රවේශය පිළිබඳ පවතින ආරවුල නව යුද්ධයකට මඟ පෑදිය හැකි බව විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති. මීට අමතරව සහෙල් (Sahel) කලාපයේ පවතින අස්ථාවරත්වය රුසියානු සහ ඉරාන බලපෑම් එම කලාපය තුළ ව්‍යාප්ත වීමට හිතකර වටපිටාවක් නිර්මාණය කර ඇත.

ඉරාන යුද්ධයේ අතුරුඵලයක් ලෙස හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය අවහිර වීම ගෝලීය තෙල් සහ පොහොර සැපයුමට දරුණු ලෙස බලපා ඇත. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස පොහොර මිල 70% කින් පමණ ඉහළ ගොස් ඇති අතර, එය 2026-2027 වර්ෂවල අස්වැන්න පහළ දැමීමට හේතු වනු ඇත. මෙම තත්ත්වය ලෝකයේ බොහෝ රටවල ‘ආහාර කැරලි’ සහ සිවිල් නොසන්සුන්තාවන් ඇති කිරීමට සමත් ප්‍රබල සාධකයක් බවට පත්ව තිබේ.

දක්ෂිණ ජයවික්‍රම 

යුතුකම ජාතික සංවිධානය

www.yuthukama.com

Like us on facebook :: https://www.facebook.com/yuthukama

විදුලොව හෙල්ලූ නලින් චින්තනය

ආචාර්ය නලින් ද සිල්වා මහතා සිය ජීවන ගමන නිමා කළේ 2024 වසරේ මැයි මස 02 වැනිදාය. මෙම ලිපිය එතුමාගේ ගුණ සමරනු වස් 2026 වසරේදී රචනා කෙරෙන්නකි. එතුමාගේ බුද්ධිමය දායාදය අප ප්‍රාර්ථනා කරන ස්වෛරී දේශය නිර්මාණය කිරීමෙහිලා මහත් වූ බලපෑමක් ඇති කරයි. එතුමා හුදු දේශපාලන චින්තකයෙකු පමණක් නොව, භෞතික විද්‍යාඥයෙකු සහ ගණිතඥයෙකු ලෙස මානව දැනුමට එක් කර ඇති දායකත්වය මිල කළ නොහැකිය.

1944 ඔක්තෝබර් 20 වැනිදා පානදුරේදී උපත ලැබූ ඔහු, මෙරට ප්‍රමුඛ පෙළේ අධ්‍යාපන ආයතන කිහිපයකින්ම ශිල්ප හැදෑරීය. ඔහුගේ පියා විදුහල්පතිවරයෙකු වූ අතර මව ගුරුවරියකි. කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයේදී සිංහල වාද විවාද කණ්ඩායමේ නායකත්වය දැරීමෙන් සහ කථිකත්වය සඳහා වූ වීරසූරිය පදක්කම දිනා ගැනීමෙන් පෙනී යන්නේ, ඔහුගේ භාෂාමය සහ තර්කන හැකියාවන් කුඩා කල සිටම වර්ධනය වී තිබූ බවයි.

එතුමා සිය ‘ජාතික චින්තනය’ ඉගැන්වීම් හරහා බටහිර ආධිපත්‍යයේ "මානසික මෝහනය" බිඳ දැමීමට උත්සාහ කළේය. ඒ වෙනුවට දේශීයත්වයේ මුල් බැසගත් ස්වෛරී දැනුම් පද්ධතියක් ආදේශ කිරීමට එතුමා දැරූ ප්‍රයත්නය, සමස්ත ජාතික ව්‍යාපාරයටම ශක්තිමත් පදනමක් සැපයීය. මෙම "ජාතික චින්තනය" වර්ධනය වූයේ 1977 විවෘත ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති සමඟ ඇති වූ සංස්කෘතික පරිහානියට ප්‍රතිචාරයක් වශයෙනි. ආචාර්ය ගුණදාස අමරසේකර මහතා මෙහි පුරෝගාමියා ලෙස සාහිත්‍යමය සහ සමාජීය ප්‍රවේශයක් ලබා දුන් අතර, නලින් ද සිල්වා මහතා ඒ සඳහා අවශ්‍ය ඥානවිභාගාත්මක පදනම සකස් කළේය යන්න මාගේ මතයයි.

ආචාර්ය නලින් ද සිල්වාගේ චින්තනමය මැදිහත්වීම වඩාත් කැපී පෙනෙන්නේ එතුමා සිය තරුණ අවධියේ දැරූ මාක්ස්වාදී භෞතිකවාදී චින්තනය අත්හැරීමත් සමඟය. මාක්ස්වාදය මෙන්ම බටහිර විද්‍යාව ද ග්‍රීක-යුදෙව්-ක්‍රිස්තියානි මතවාදී පදනමක නිෂ්පාදනයන් බව වටහා ගැනීම එතුමා මෙම මාවත තෝරා ගැනීමට හේතු විය. එතුමා නව සමසමාජ පක්ෂයෙන් ඉවත් වූයේ, මාක්ස්වාදය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ "ජාතික ගැටලුව" තේරුම් ගැනීමට අපොහොසත් වූ බටහිර ද්‍රව්‍යවාදී නිර්මිතයක් බව පවසමිනි. සංස්කෘතික අනන්‍යතාවන් ඉතිහාසයේ ප්‍රධාන ගාමක බලවේග වන සමාජයක, පන්ති විශ්ලේෂණය පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවන බවට එතුමා තර්ක කළේය.

මාක්ස්වාදය පිළිබඳ ඔහුගේ විවේචනය හුදු දේශපාලනික එකක් පම්නක් නොවීය. ඔහු තර්ක කළේ මාක්ස්වාදය යනු කාර්ල් පොපර්ගේ විද්‍යාත්මක නිර්ණායකයන්ට පවා අනුකූල නොවන, බටහිර යුදෙව්-ක්‍රිස්තියානි චින්තනය මත පදනම් වූ තවත් එක් ‘කතාවක්’ පමණක් බවයි. 1993 දී ඔහු රචනා කළ ‘මාක්ස්වාදයේ දරිද්‍රතාවය’ සහ ‘අපෝහකයේ රූපිකය’ වැනි කෘති හරහා මාක්ස්වාදී ද්‍රව්‍යවාදය සහ දයලෙක්තික තර්කනය එතුමා දැඩි විවේචනයට ලක් කළේය.

1980 මුල් භාගයේදී එතුමා දෙමළ ස්වයං-තීරණ අයිතියට සහය දුන්න ද, පසුව ෆෙඩරල්වාදය යනු රට බෙදීම සඳහා වූ බටහිර මෙවලමක් බව වටහාගෙන ඒකීය රාජ්‍ය ආකෘතිය වෙනුවෙන් සෘජුව පෙනී සිටියේය. එතුමා සිය මතය ස්ථාපිත කිරීම සඳහා මැතිවරණවලට ඉදිරිපත් වීම, පා ගමන් සංවිධානය කිරීම සහ ඕනෑම වේදිකාවක ප්‍රතිවාදීන් මතවාදීව පරාජය කිරීම වැනි අභියෝගාත්මක පියවර සඳහා නොපැකිළිව ඉදිරිපත් විය.

1986 දී ප්‍රකාශිත එතුමාගේ විශිෂ්ටතම නිර්මාණයක් වන ‘මගේ ලෝකය’ කෘතිය මෙරට ශාස්ත්‍රීය සමාජය තුළ පුළුල් චින්තනමය පෙරළියක් ඇති කළේය. එහිදී ඔහු තර්ක කළේ "සත්‍යය" යනු වාස්තවික සොයාගැනීමක් නොව, නිරීක්ෂකයාගේ ඉන්ද්‍රිය පද්ධතිය, මනස සහ සංස්කෘතියට සාපේක්ෂව ගොඩනගන ලද නිර්මාණාත්මක නිර්මිතයක් බවයි. බටහිර විද්‍යාවට එරෙහි එතුමාගේ ප්‍රධාන විවේචනය වූයේ "කාටිසීය ප්‍රාකාරය" ප්‍රතික්ෂේප කිරීමයි; එනම්, නිරීක්ෂකයා සහ නිරීක්ෂණය එකිනෙකින් ස්වායත්ත බවට බටහිර දර්ශනය තුළ ඇති පූර්ව උපකල්පනයයි.

විද්‍යා ලොව තුළ එතුමා "නිර්මාණාත්මක සාපේක්ෂතාවාදය" (Constructive Relativism) හඳුන්වා දුන් අතර, අංශුවල තරංග ස්වභාවය ප්‍රතික්ෂේප කරමින් "විද්‍යාලංකාර විවරණය" (Vidyalankara Interpretation) ඉදිරිපත් කළේය. එසේම, විශ්වය එකවර ත්වරණය (Acceleration) සහ මන්දනය (Deceleration) වන බව පවසන නව විශ්ව න්‍යාය ආකෘතියක් ද ඉදිරිපත් කරමින් බටහිර මතවාදවලට අභියෝග කළේය. ඔහු මෙම ආකෘතිය සඳහා බෞද්ධ අග්ගඤ්ඤ සූත්‍රයේ එන "සංවට්ට" සහ "විවට්ට" යන සංකල්ප භාවිත කළේය.

එතුමා හර්ෂ විජයවර්ධන මහතා වැනි විද්වතුන් සමඟ එක්ව ශ්‍රී ලංකාවේ බින්දුව භාවිතය පිළිබඳ පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක මැණික්දෙන සහ සීගිරිය වැනි ස්ථානවලින් සොයා ගැනීමට උනන්දු විය . මෙය ගණිත ඉතිහාසය පිළිබඳ බටහිර ආඛ්‍යානයට අභියෝග කළ අතර, අපේ මුතුන් මිත්තන් දැනුම නිර්මාණය කළවුන් බව ලොවට පෙන්වා දුන්නේය.

උතුරු මැද පළාතේ ආසනික් පිළිබඳ ඇති වූ ආන්දෝලනය එතුමාගේ ක්‍රමවේදය පරීක්ෂාවට ලක් වූ අවස්ථාවක් විය. මෙම උපකල්පනය සඳහා පදනම ලැබුණේ නාථ දෙවියන් ලබා දුන් පණිවිඩයකින් බව නලින් ද සිල්වා මහතා විවෘතව ප්‍රකාශ කළේය. බටහිර විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේද හරහා ආසනික් හඳුනා ගැනීමට නොහැකි වූ විට, දෙවියන් විසින් යෝජනා කරන ලද සුවිශේෂී පරීක්ෂණ ක්‍රමයක් භාවිත කර ආසනික් හඳුනා ගත් බව ඔහු පැවසීය.

ඔහු සහ මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා අතර පැවති සම්බන්ධය ඉතා සමීප එකක් විය. ඔහු රාජපක්ෂ පාලනය සැලකුවේ 1956 විප්ලවයේ ඉදිරි පියවරක් ලෙසයි. දේශපාලනය තුළ ඔහු කිසිදු පෞද්ගලික ප්‍රතිලාභයක් අපේක්ෂා නොකළ අතර, තමන් නිවැරදි යැයි විශ්වාස කළ මතය වෙනුවෙන් දිගින් දිගටම පෙනී සිටියේය.

ඔහු "ඔල්කොට් බුද්ධාගම" සහ "සිංහල බුද්ධාගම" අතර පැහැදිලි වෙනසක් පෙන්වා දුන්නේය. ඔල්කොට් බුද්ධාගම යනු බටහිර ක්‍රිස්තියානි මූලධර්මවලට අනුකූලව සකස් කරන ලද නූතනවාදී බුද්ධාගමක් බවත්, එය සිංහල සංස්කෘතියේ මුල්වලින් බැහැර වී ඇති බවත් ඔහු පැවසීය. ඔහු උත්සාහ කළේ සිංහල-බෞද්ධ අනන්‍යතාවය මත පදනම් වූ ස්වෛරී දැනුම් පද්ධතියක් ගොඩනැගීමටයි.

ආචාර්ය නලින් ද සිල්වා විශ්වාස කළේ ශක්තිමත් රටක් සඳහා "අනුකාරකයින්" නොව "අභිසංස්කරණවාදීන්" (Creators/Innovators) බිහි කරන අධ්‍යාපන ක්‍රමයක් අවශ්‍ය බවයි. බටහිර විද්‍යාව "ප්‍රයෝජනවත් මෙවලමක්" ලෙස ඉගෙන ගන්නා අතරම, බෞද්ධ තර්කනය සහ චතුස්කෝටික ක්‍රමය මඟින් දාර්ශනික ස්වාධීනත්වය රැකගත යුතු බව එතුමා අවධාරණය කළේය.

එතුමාගේ සමස්ත ජීවිතයම කැප වූයේ ශ්‍රී ලංකාව බටහිර බලවතුන්ගේ "වෙළඳපොළක" සිට "විශිෂ්ට චින්තනයක්" හිමි ජාතික රාජ්‍යයක් දක්වා පරිවර්තනය කරමින් මනස නිදහස් කර ගැනීම වෙනුවෙනි. එතුමාගේ උරුමය නව පරපුරට ලබා දෙන්නේ ස්වෛරී රාජ්‍යයක් ගොඩනැගීමට අවශ්‍ය බුද්ධිමය ශක්තියයි.

- දක්ෂිණ ජයවික්‍රම

- යුතුකම ජාතික සංවිධානය

www.yuthukama.com

Like us on facebook :: https://www.facebook.com/yuthukama

සමාජ ගිවිසුම (Social Contract)

17 වැනි සියවස යනු යුරෝපයේ ‘බුද්ධි ප්‍රබෝධය’ නිර්මාණය වෙමින් පැවති යුගයකි. ඒ ඔස්සේ ගොඩනැඟුණු දේශපාලන දර්ශනයේ පදනම වූයේ ද ජීවත් වීමේ අයිතිය, පුද්ගල නිදහස හා දේපළ අයිති කරගැනීමේ නිදහසයි.

මිනිසා ස්වභාවයෙන්ම කුරිරු වූ ද, ආත්මාර්ථය වෙනුවෙන්ම කැපවුණු සමූහයක් ලෙසින් ද සලකනු ලැබූ යුගයක, සමස්ත සමාජයටම ඉහත කී අයිතිවාසිකම් සාක්ෂාත් කර ගැනීමට නම් ඊට සරිලන දේශපාලන අධිකාරියක් විසින් දැඩිව පාලනය කරනු ලබන 'සමාජ ගිවිසුමක්' (Social Contract) නිර්මාණය විය යුතුව තිබුණි.

තෝමස් හෝබ්ස් සහ ජෝන් ලොක් වැනි චින්තකයන්ගේ දර්ශනයන් මත ගොඩනැඟුණු මෙම දේශපාලන දහම, ඔවුන්ට අනුව ආගමික මිථ්‍යාවන් මත නොව මානව නිදහස මත නිර්මාණය වුණු මානවහිතවාදී දර්ශනයකි. එය යුරෝපීය රටවල දුප්පත් පොහොසත්, කතෝලික හා ප්‍රොතෙස්තන්ත යන සියලු කොටස්වලට එක සේ සාධාරණව බලපාන නිරාගමික දේශපාලන දහමක් ලෙසින් ද හැඳින්විණි. බුද්ධි ප්‍රබෝධයේ සමාජ ගිවිසුම් තරමක් දුරට හෝ බටහිර රටවල ක්‍රියාත්මක කළ හැකි වූයේ, ඒ වන විටත් ඔවුන් සතුව තිබූ වෙඩි බෙහෙත්, මාලිමාව හා මුද්‍රණ යන්ත්‍රය වැනි තාක්ෂණික මෙවලම් නිසාය. ඒ ඔස්සේ ඔවුනට ආසියානු, අප්‍රිකානු හා ඇමෙරිකානු මහද්වීපවලින් ගිණිය නොහැකි තරම් වස්තු සම්භාරයක් කොල්ලකෑමට ද, වහල් වෙළඳාම ආරම්භ කිරීමට මෙන්ම දෙවියන් වහන්සේගේ පණිවුඩය බලහත්කාරයෙන් ප්‍රචාරය කිරීමට ද ඉඩ සැලසුණි.

යුරෝපයේ කතෝලික හා ප්‍රොතෙස්තන්ත මිනිසුන්ගේ මානව අයිතිවාසිකම්, නිදහස හා දේපළ අයිතිය සුරක්ෂිත කරගත හැකි වූයේ ඒ අනුවය. එහෙත්, මේ වෙනුවෙන් මහද්වීප තුනකට ගෙවන්නට සිදු වූ මිල පිළිබඳව කිසිවෙක් ප්‍රශ්න නොකරති.

ශතවර්ෂ කිහිපයක් තිස්සේ ක්‍රියාත්මක වුණු මෙම ම්ලේච්ඡ මානව හා සම්පත් කොල්ලය විසිවන සියවසේදී යටත් විජිත රටවලට නිදහස ලැබීමෙන් පසුව ද නිම නොවූ අතර, අද දක්වාත් 'නව යටත් විජිතවාදය' හා 'නියෝ ලිබරල්වාදය' යනුවෙන් ක්‍රියාත්මක වන්නේ ද එයමය.

මෙම සංස්කෘතික හා සම්පත් කොල්ලයට සිය අනන්‍යතාව රැකගනිමින් සාර්ථකවම මුහුණ දුන් සභ්‍යත්වයකි, අප සිංහල බෞද්ධ රාජ්‍යය. සැමුවෙල් හංටින්ටන් ‘The Clash of Civilizations’ කෘතියේ සඳහන් කරන සභ්‍යත්ව රාජ්‍යයන් හත අතරට බෞද්ධ රාජ්‍යයන් ඇතුළත් නොවූයේ, ඔහු බුදුසමයේ දේශපාලන විභවය නිවැරදිව හඳුනා ගැනීමට අසමත් වූ බැවින් යැයි සිතමි. ශතවර්ෂ පහක කාලයක් තිස්සේ සිංහල බෞද්ධයෝ මෙම ම්ලේච්ඡ ආක්‍රමණයන්ට විරුද්ධව නොනවතින අරගලයක යෙදී සිටියහ. 1948 ඊනියා නිදහසින් පසුව එම අඛණ්ඩ සංස්කෘතික ප්‍රවාහය යළි මතු වූ අවස්ථාවකි, බණ්ඩාරනායක මහතා නායකත්වය දුන් 'පනස් හයේ දේශපාලන පෙරළිය'. බණ්ඩාරනායක ඝාතනය පිළිබඳ පුවත ඇසූ ඇතැම් කන්‍යාරාමවල කන්‍යා සහෝදරියන් කිරිබත් පිස අනුභව කළ පුවතක් ඒ කාලයේදී රටේ ප්‍රචාරය විය. එම පුවතේ සත්‍යාසත්‍යභාවය කෙසේ වුවත්, කතෝලික පල්ලියේ ක්‍රියාකාරීත්වය හා ආකල්ප සමඟ සසඳා බැලීමේදී එය ජනතාවට විශ්වාසනීය පුවතක් බවට පත් වීම පුදුමයක් නොවන බව මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ මහතා (උපන් දා සිට) සඳහන් කරයි.

ඉන් වසර ගණනකට පසුව සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මැතිනිය විසින් මිෂනාරී පාසල් රජයට පවරා ගැනීමට ක්‍රියා කළ අවස්ථාවේදී, ඇයට එරෙහි කුමන්ත්‍රණයේ ප්‍රධාන සැකකරුවන් දහතුන් දෙනාගෙන් දොළොස් දෙනෙක්ම කතෝලික හෝ ප්‍රොතෙස්තන්ත හමුදා හා පොලිස් නිලධාරීහු වූහ. පසුකාලීනව ලංකාව ජනරජයක් බවට පත් කරමින්, බුදුසමය මෙරට රාජ්‍ය ආගම බවට පත් කර එය ආරක්ෂා කිරීම රජයේ වගකීමක් බවට පත් කරන ලද්දේ ද මැතිනියගේ පාලන කාලයකදීය.

2019 දී බහුතර සිංහල බෞද්ධ ජනයාගේ ඡන්දයෙන් පෙර නොවූ විරූ ජයග්‍රහණයක් ලැබූ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාට, ජනාධිපති වීමට අවශ්‍ය පසුබිම සකසා ගැනීමට පාස්කු ප්‍රහාරය සැලසුම් කළේය යන අදහස පවා ඇති විය හැක්කේ විපරිත හෝ කෛරාටික මනසක් තුළ පමණි. මේ පිළිබඳව FBI, AFP, INTERPOL වැනි ජාත්‍යන්තර ආයතන සිය නිරීක්ෂණයන් ඉදිරිපත් කර ඇති බැවින් ඒ පිළිබඳ තවදුරටත් කතා කිරීම අනවශ්‍ය යැයි සිතමි. එමෙන්ම ගෝඨාභය රාජපක්ෂ බලයෙන් පහ කිරීමට විදේශ බලවේග මෙන්ම දේශීය ත්‍රස්ත කණ්ඩායම්, ජාතිවාදී කොටස් මෙන්ම මෙරට 'තුප්පැහි' කලාකරුවෝ හා උගත්තු ද පෙරමුණ ගත්හ. මුල් වරට කන්‍යා සහෝදරියන් ද දිවා රෑ නොතකමින් ගාලු මුවදොර විරෝධතාවලට සහභාගි වූහ. මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ මහතා 1960 ගණන්වලදී කන්‍යා සහෝදරියන් අරභයා කර ඇති සටහන හුදු ප්‍රලාපයක් නොවන බව ඔවුන්ගේ මේ හැසිරීම විසින් ද සනාථ කරනු ලබයි.ශතවර්ෂ පහක් තිස්සේ මෙරට ක්‍රියාකාරී වූ මිෂනාරී ව්‍යාපාරය, ඔවුන් විසින් අප්‍රිකානු හා ඇමෙරිකානු රටවල ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබූ ව්‍යාපාරවලට සාපේක්ෂව අසාර්ථක වූ ව්‍යාපෘතියකි. ලංකාව බහුතර බෞද්ධ ජනතාවක් වාසය කරන, ථෙරවාදයේ මධ්‍යස්ථානය වශයෙන් අදටත් සිය අනන්‍යතාව රැකගනිමින් පවතී. මේ තත්ත්වය වෙනස් කිරීමට ගන්නා උත්සාහය ඔවුන් කිසිදා අත්නොහරිනු ඇත.

ඒ සඳහා අවශ්‍ය නව 'සමාජ ගිවිසුමක්' (Social Contract) නිර්මාණය කර ගැනීමටය ඔවුන් 'පද්ධති වෙනසක්' (System Change) යෝජනා කරමින් නව රජයක් පිහිටුවා ගැනීමට උත්සුක වූයේ. ඒ වෙනුවෙන්ම ගොඩනඟාගත් රූකඩ පාලනයක් පවතින මෙවන් යුගයක, එම සංස්කෘතික උරුමය රැකගැනීමේ වගකීම ජ්‍යෙෂ්ඨ භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙන්ම සිංහල බෞද්ධ ජනතාව මත ද පැටවෙනු ඇත.

මෙම ලිපිය ඒ අභියෝගය භාර ගැනීම සඳහා කෙරෙන සිහි කැඳවීමකි. ඒ, බුදුසමය මත ගොඩනැඟුණු නව සමාජ ගිවිසුමක් (Social Contract) නිර්මාණය කර ගැනීම උදෙසාය.

- විශේෂඥ වෛද්‍ය වසන්ත දේවසිරි - 

විශ්‍රාමික මහාචාර්ය රුහුණු විශ්ව විද්‍යාලය

යුතුකම ජාතික සංවිධානය

www.yuthukama.com

Like us on facebook :: https://www.facebook.com/yuthukama

අපේ මතය - 15

දෙවන ලෝක යුද්ධය ආරම්භ වූ 1939 සිට එය අවසාන වූ 1945 දක්වා කාලය තුළ ශ්‍රී ලංකාව බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ ප්‍රධාන මිලිටරි බලකොටුවක්, ගිනිකොනදිග ආසියානු විධානයේ මූලස්ථානය සහ යුද්ධයට අත්‍යවශ්‍ය අමුද්‍රව්‍යයක් වූ රබර් සපයන ප්‍රධාන මූලාශ්‍රයක් ලෙස භාවිතා කරන ලදි. 1942 වන විට ජපානය විසින් අග්නිදිග ආසියාව සහ බුරුමය යටත් කර ගැනීමත් සමඟ කලාපය තුළ බ්‍රිතාන්‍ය බලය දැඩි අභියෝගයට ලක් වෙමින් තිබුණි. පසුව ඉන්දියානු සාගරයේ ආරක්ෂාව සඳහා ලංකාව ප්‍රධාන නාවික සහ ගුවන් මධ්‍යස්ථානය බවට පත් විය. "මුළු යුද්ධයේම වඩාත්ම භයානක සහ මාව වඩාත්ම බියට පත් කළ මොහොත ජපන් නාවික බලඇණිය ලංකාව දෙසට යාත්‍රා කළ අවස්ථාව" බව චර්චිල් පවසා ඇති බව ඔහුගේ මතක සටහන් සහ දෙවන ලෝක යුද්ධය පිළිබඳ ඓතිහාසික ලේඛනවල සඳහන් වේ. මයිකල් පැටර්සන්ගේ 'Battle for the Skies' වැනි ග්‍රන්ථවල ද මෙම ප්‍රකාශය උපුටා දක්වා ඇත. ඈෂ්ලි ජැක්සන් විසින් රචිත 'Ceylon at War 1939-1945' නම් පර්යේෂණ ග්‍රන්ථය මගින් බ්‍රිතාන්‍ය යුද කැබිනෙට්ටුව ලංකාව උපායමාර්ගිකව අතිශය වැදගත් ස්ථානයක් ලෙස සැලකූ ආකාරය විස්තර කෙරේ. ලංකාව අහිමි වූයේ නම් ඉන්දියානු සාගරයේ පාලනය ජපානයට නතු වන අතර, එමගින් මැදපෙරදිග, ඕස්ට්‍රේලියාව, ඉන්දියාව සහ බුරුමය අතර පවතින මුහුදු සන්නිවේදන මාර්ග සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටීමට ඉඩ තිබූ බව එම මූලාශ්‍ර පෙන්වා දෙයි. එකල ලංකාව බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ ප්‍රධාන රබර් සැපයුම්කරු වූ අතර, එම සම්පත අහිමි වීම මිත්‍ර පාර්ශවයේ යුද නිෂ්පාදන කටයුතුවලට දැඩි තර්ජනයක් වීමට ඉඩ තිබුණි. ඉතිහාසඥ සර් ආතර් බ්‍රයන්ට් වැනි අය පෙන්වා දෙන්නේ ලංකාව පරාජය වූයේ නම්, එවකට බ්‍රිතාන්‍යයේ පැවති චර්චිල්ගේ සභාග රජය පවා බිඳ වැටීමේ දැඩි අවදානමක් තිබූ බවයි. එක්සත් රාජධානියේ ජාතික ලේඛනාගාරයේ පවතින කැබිනට් ලේඛන මගින් ද ලංකාව ආරක්ෂා කර ගැනීම බ්‍රිතාන්‍ය යුද ප්‍රයත්නයට කෙතරම් තීරණාත්මක දැයි සනාථ කෙරේ.

1936 වසරේ තේරී පත් වූ දෙවන රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවේ නිල කාලය සාමාන්‍යයෙන් වසර පහකින්, එනම් 1941 දී අවසන් විය යුතු වුවත්, යුද්ධය නිසා එය වසර 11ක් දක්වා දීර්ඝ කෙරුණි. ඒ අනුව 1936 මාර්තු 17 වන දින ආරම්භ වූ මෙම සභාව විසුරුවා හරිනු ලැබුවේ 1947 ජූලි 4 වන දිනයි. 1936 රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවේ සංයුතිය සහ එහි බලය බෙදී ගොස් තිබූ ආකාරය අප පෙර ලිපියෙන් සාකච්ඡා කොට ඇත. මෙම කාලය තුළ බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය සමඟ සමීපව කටයුතු කළ ප්‍රධානතම දේශපාලන ප්‍රවාහය වූයේ ඩී.එස්. සේනානායක මහතා ප්‍රමුඛ ලංකා ජාතික සංගමයයි. 1942 දී ඉන්දියානු ජාතික කොංග්‍රසය ආරම්භ කළ "ඉන්දියාවෙන් පිටවනු" ව්‍යාපාරය මෙන් නොව, සේනානායක මහතා සහ ඔහුගේ සගයන් ගණන් බැලුවේ බ්‍රිතාන්‍ය යුද ප්‍රයත්නයට විශ්වාසවන්ත සහකරුවෙකු ලෙස සහය දීමෙන් නිදහස ලබා ගැනීම පහසු වනු ඇති බවයි. යුද්ධය අවසානයේදී බ්‍රිතාන්‍යයට වඩාත් ශක්තිමත් ලෙස බලපෑම් කළ හැක්කේ විශ්වාසවන්ත සහකරුවෙකු ලෙස කටයුතු කිරීමෙන් පමණක් බව ඔවුහු විශ්වාස කළහ. මෙම බලපෑම භාවිතා කර 1943 ප්‍රකාශනය බ්‍රිතාන්‍යයන්ගෙන් ලබා ගැනීමට සේනානායක මහතා ප්‍රමුඛ කණ්ඩායම සමත් විය. 1943 මැයි 26 දින බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත භාර ලේකම්වරයා විසින් ඉදිරිපත් කළ මෙම ප්‍රකාශනයේ ප්‍රධාන කරුණු මෙසේය: යුද්ධය අවසන් වූ වහාම ලංකාවේ සිවිල් පාලනය පිළිබඳ පූර්ණ වගකීම ලාංකිකයන්ට පැවරෙන පූර්ණ අභ්‍යන්තර ස්වදේශ පාලන තත්ත්වයක් ලබා දීමයි. එහෙත් ආරක්ෂක සහ විදේශ කටයුතු යන විෂයයන් තවදුරටත් බ්‍රිතාන්‍ය රජය සතුව පැවතිය යුතු විය. නව ව්‍යවස්ථාවක් සකස් කරන ලෙස ලංකාවේ මන්ත්‍රී මණ්ඩලයට ආරාධනා කළ අතර, එය බ්‍රිතාන්‍ය රජය විසින් පරීක්ෂා කර බැලීමට නියමිත විය. මෙම ප්‍රකාශනයෙන් උනන්දු වූ ඩී.එස්. සේනානායක මහතා, සර් අයිවර් ජෙනින්ග්ස්ගේ උපදෙස් මත 1944 දී නව ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පතක් සකස් කළේය. මෙම කෙටුම්පත මගින් සුළුතර අයිතීන් සුරැකීම සඳහා සෙනෙට් මණ්ඩලයක් පිහිටුවීම සහ ස්වාධීන රාජ්‍ය සේවා කොමිෂන් සභාවක් ඇති කිරීම යෝජනා විය. මෙම කෙටුම්පත පරීක්ෂා කිරීම සඳහා බ්‍රිතාන්‍ය රජය විසින් 1944 අගභාගයේදී සෝල්බරි කොමිසම ලංකාවට එවන ලදී. අවසානයේදී 1947 සෝල්බරි ව්‍යවස්ථාව නිර්මාණය වීමට පදනම වැටුණේ 1943 දී ලබාගත් මෙම ප්‍රකාශනය මගිනි. ඩී.එස්. සේනානායක මහතා මෙය හැඳින්වූයේ නිදහස කරා යන ගමනේ එක් පියවරක් ඉදිරියට තැබීමක් ලෙසයි.

ඩී.එස්. සේනානායක මහතා එසේ බ්‍රිතාන්‍යය සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කරමින් සිටියදී, ලංකා ජාතික සංගමයේ තරුණ නායකයන් ලෙස කටයුතු කළ ඩඩ්ලි සේනානායක සහ ජේ.ආර්. ජයවර්ධන වැනි අය ජපානය සමඟ සහයෝගීතාවයක් වර්ධනය කර ගැනීමට උත්සාහ කළ බව ද ඇතැම් මූලාශ්‍ර මගින් හෙළිදරව් කරයි. ඒ සඳහා හේතු වූයේ ‘ආසියානුවන්ට ආසියාව’ යනුවෙන් යුද්ධය ආරම්භක වකවානුවේ ජපානය විසින් ගෙන ගිය ප්‍රචාරණ වැඩපිළිවෙළ විය හැකිය. එසේම යුද්ධයේ මුල් වකවානුවේ බ්‍රිතාන්‍යයට එරෙහිව ජපානය අත් කරගත් සාර්ථකත්වය ද මෙයට හේතු වන්නට ඇත. කෙසේ වෙතත් මෙම තරුණ නායකයන්ගේ අතිධාවනකාරී පියවර පාලනය කොට තබා ගැනීමට ඩී.එස්. සේනානායක මහතා සමත් විය.

තාක්ෂණික වශයෙන් තවදුරටත් ලංකා ජාතික සංගමයේ සාමාජිකයෙකු ලෙස සිටි එස්.ඩබ්ලිව්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක මහතා යුද්ධ සමය මුළුල්ලේම ‘සිංහල මහා සභාව’ ප්‍රවර්ධනය කිරීමට සහ ශක්තිමත් කිරීමට උත්සුකව සිටි බව පෙනේ. පළාත් පාලන ඇමතිවරයා ලෙස ඔහු සතු වූ බලතල පරාසය ද මෙම වැඩපිළිවෙළට මහත් සහයෝගයක් විය. යුද්ධයේ අවසානය සමීප වෙමින් පවතිද්දී බණ්ඩාරනායක මහතා සෝවියට් සංගමයේ ප්‍රගමනය අගය කරන ස්ථාවරයක පසු වූ බව නිරීක්ෂණය කළ හැකිය. 1943 වසරේදී කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ මැදිහත්වීමෙන් "සෝවියට් දේශයේ ලංකා මිතුරෝ" සංවිධානය පිහිටුවන ලදී. එවකට මිත්‍ර පාර්ශවයේ සහකරුවෙකු වූ සෝවියට් දේශය නාසි ජර්මනියට එරෙහිව පෙන්වූ යුද ශක්තිය කෙරෙහි ලාංකික ප්‍රභූන් තුළ ඇති වූ ගෞරවය හේතුවෙන් කොමියුනිස්ට්වාදී නොවන බොහෝ දෙනා ද ඊට එක් වූහ. බණ්ඩාරනායක මහතා ද මෙහි සාමාජිකයෙකු විය. ඊට අමතරව ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතා වැනි දක්ෂිණාංශික පිරිස් ද මෙයට සහභාගී වූ බව කියැවේ. මෙම සංවිධානයේ නිල ප්‍රකාශනය වූයේ ටී. දුරෙයිසිංහම් මහතාගේ සංස්කාරකත්වයෙන් නිකුත් වූ 'ලංකා-සෝවියට් ජර්නලය' යි. 1944 වසරේදී මෙයට ලිපියක් සපයමින් බණ්ඩාරනායක මහතා මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය: "සෝවියට් රුසියාවේ සියලුම ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳව අප එකඟ වුවත් නැතත්, වසර 25ක් වැනි කෙටි කාලයක් තුළ ඔවුන් කර්මාන්ත, කෘෂිකර්මය, අධ්‍යාපනය සහ සෞඛ්‍ය සේවා යන ක්ෂේත්‍රවල ලබා ඇති අදහාගත නොහැකි දියුණුව කිසිවෙකුට ප්‍රතික්ෂේප කළ නොහැකිය."

ලංකා සමසමාජ පක්ෂය දෙවන ලෝක යුද සමයේ වඩාත්ම රැඩිකල් දේශපාලන ප්‍රවාහය නියෝජනය කළේය. 1935 දී ට්‍රොට්ස්කිවාදී සංවිධානයක් ලෙස පිහිටුවන ලද සමසමාජ පක්ෂය, දෙවන ලෝක යුද්ධය දෙස බැලුවේ ධනවාදී බලවතුන් අතර පවතින "අන්තර්-අධිරාජ්‍යවාදී යුද්ධයක්" ලෙසය. එබැවින් ඔවුන් බ්‍රිතාන්‍ය යුද ප්‍රයත්නයට සම්පූර්ණයෙන්ම විරුද්ධ වූ අතර එය ජාතික විමුක්ති සහ සමාජවාදී විප්ලවයේ අරමුණුවලින් අවධානය වෙනතකට යොමු කිරීමක් ලෙස හෙළා දුටුවේය. බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය විසින් ආරක්ෂක පනත යටතේ 1940 දී සමසමාජ පක්ෂය තහනම් කරන ලද අතර එන්.එම්. පෙරේරා, පිලිප් ගුණවර්ධන සහ කොල්වින් ආර්. ද සිල්වා ඇතුළු මධ්‍යම කාරක සභිකයන් අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී. කෙසේ වෙතත්, අත්අඩංගුවට පත් නොවූ ලෙස්ලි ගුණවර්ධන මහතාගේ නායකත්වයෙන් පක්ෂය රහසිගතව ක්‍රියාත්මක විය. ඔවුන්ගේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන හැසිරීම වාර්තා වූයේ 1942 අප්‍රේල් මාසයේදීය. කොළඹට එල්ල වූ ජපන් ගුවන් ප්‍රහාරයත් සමඟ ඇති වූ ව්‍යාකූලත්වය මධ්‍යයේ, සමසමාජ නායකයින් බෝගම්බර බන්ධනාගාරයෙන් පලා ගොස් ඉන්දියාවට පැන ගියහ. මෙය හුදු පලායාමක් නොව, ලංකාවේ විප්ලවීය අරගලය ඉන්දියානු නිදහස් ව්‍යාපාරය සමඟ සම්බන්ධ කිරීමේ උපායමාර්ගික පියවරක් ලෙස ඔවුහු විග්‍රහ කරති. ඉන්දියාවේදී ඔවුන් 'ඉන්දියාව, ලංකාව සහ බුරුමය සඳහා වූ බෝල්ෂෙවික්-ලෙනින්වාදී පක්ෂය' පිහිටුවීමට උදවු කළ අතර "ඉන්දියාවෙන් පිටවනු" ව්‍යාපාරයට සක්‍රීයව දායක වූහ.

සමසමාජය ඉන්දියාවේ මාක්ස්වාදය සමඟ මෙලෙස සම්බන්ධතා තර කර ගැනීම ඔස්සේ ඔවුන්ගේ පක්ෂයේ බෙදීමකට ද මාර්ගය විවෘත විය. බෝල්ෂෙවික්-ලෙනින්වාදී කණ්ඩායම විශ්වාස කළේ ලංකාව වැනි කුඩා දූපතක හුදකලාව සමාජවාදී විප්ලවයක් කළ නොහැකි බවයි. ඔවුන්ගේ 1946 'ලංකාව සඳහා වූ වැඩපිළිවෙළ' ලේඛනයට අනුව, ලංකාවේ විප්ලවීය අරගලය ඉන්දියානු මහද්වීපයේ සමස්ත විප්ලවයේම ප්‍රාන්තීය අංගයක් ලෙස හඳුන්වා දෙන ලදී. බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යවාදය පරාජය කළ හැක්කේ ඉන්දියානු විප්ලවය සමඟ ඒකාබද්ධ වීමෙන් පමණක් බව ඔවුන්ගේ ස්ථාවරය විය. මෙම මතවාදී ස්ථාවරය 1945 දී පක්ෂය දෙකඩ වීමට ප්‍රධාන හේතුවක් විය. එන්.එම්. පෙරේරා සහ පිලිප් ගුණවර්ධන මහත්වරුන් ප්‍රමුඛ පාර්ශවය තර්ක කළේ, දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු තත්ත්වය වෙනස් වී ඇති බැවින්, ඉන්දියාව සමඟ ඒකාබද්ධ වූ විප්ලවයක් පිළිබඳ බලාපොරොත්තුව යථාර්ථවාදී නොවන බවයි. ඔවුන් ලංකාව කේන්ද්‍ර කරගත්, ජනතාවාදී පක්ෂයක් ලෙස කටයුතු කිරීමට තීරණය කළ අතර, කොල්වින් සහ ලෙස්ලි යන මහත්වරුන් ඉන්දියානු විප්ලවීය සබඳතා සහිත බෝල්ෂෙවික්-ලෙනින්වාදී පක්ෂය (පසුව බෝල්ෂෙවික් සමසමාජ පක්ෂය) ස්ථාවරයේම රැඳී සිටියහ. ඒ අනුව ඔවුන් දෙපළ 1945 දී ලංකා සමසමාජ පක්ෂයෙන් ඉවත්ව බෝල්ෂෙවික් සමසමාජ පක්ෂය පිහිටුවූහ. මෙය සමසමාජ පක්ෂයේ පළමු බෙදීම නොවේ. සමසමාජයේ පළමු බෙදීම සිදු වූයේ 1940-41 කාල වකවානුවේදී ය. ඊට නායකත්වය දුන්නේ එස්.ඒ. වික්‍රමසිංහ සහ පීටර් කේනමන් යන දෙපළයි. ඔවුන් දෙපළ සමසමාජ පක්ෂයේ ට්‍රොට්ස්කිවාදී ස්ථාවරයෙන් බැහැරව ස්ටාලින්වාදය වැළඳ ගත්තෝය. ඔවුන් විසින් පිහිටුවූ දේශපාලන පක්ෂය ශ්‍රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂයයි.

කොමියුනිස්ට් පක්ෂය, 1941 ජුනි මාසයේදී නාසි ජර්මනිය සෝවියට් දේශය ආක්‍රමණය කිරීමත් සමඟ "මහජන යුද්ධය" ප්‍රතිපත්තිය වැළඳ ගත්තේය. මෙම මතවාදී වෙනස නිසා ඔවුන් බ්‍රිතාන්‍ය යුද ප්‍රයත්නයට පක්ෂපාතීව සහය දක්වන පිරිසක් බවට පත් විය. යුද්ධයට සහය දීම හරහා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයට මෙම කාලවකවානුව තුළ සිය නීත්‍යානුකූල බව තහවුරු කර ගැනීමට ද ඉඩ සැලසුණි. 1939 සැප්තැම්බරයේ දෙවන ලෝක යුද්ධය ආරම්භ වීමට මාස තුනකට පෙර, 20 වන සියවසේ ලංකාවේ ඇති වූ පළමු සිංහල-දෙමළ ගැටුමට මඟ පෑදුණි. 1937 දී ජී.ජී. පොන්නම්බලම් මහතා විසින් 50 ට 50 යෝජනාව රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවට ඉදිරිපත් කළ බව පෙර ලිපියේදී අප පැහැදිලි කොට ඇත. 1939 වන විට ඔහු මෙම 50 ට 50 යෝජනාව රැගෙන දිවයිනේ දෙමළ කතා කරන ජනතාව වෙසෙන ප්‍රදේශවල රැස්වීම් මාලාවක් පැවැත්වීය. එම දේශනවලදී සිංහලත්වය පිළිබඳ දැඩි වෛරී ප්‍රකාශ සිදු කෙරිණි. සිංහල ජාතිය යනු සංකලිත ජාතියක් බවත්, ඔවුන් දෙමළ ජනතාවගෙන් පැවත එන්නන් බවත්, මහාවංශය යනු ප්‍රබන්ධයක් බව පවසමින් එය දැඩි ලෙස හෙළා දුටු ඔහු, ඉතිහාසයේදී සැමවිටම දෙමළ රජවරුන් විසින් සිංහලයන් පාලනය කළ බවට තර්ක කළේය. විජය රජු 'විජයන්' ලෙසත්, කාශ්‍යප රජු 'කාසි-අප්පන්' ලෙසත්, පැරකුම්බා රජු 'පාණ්ඩ්‍ය-පරාක්‍රම' නම් දෙමළ රජෙකු ලෙසත් ඔහු විසින් අර්ථකථනය කරන ලදී. මේ ප්‍රකාශවලින් කුපිත වූ සිංහල ජනතාව 1939 ජුනි මාසයේදී නාවලපිටිය නගරයේදී ජී.ජී. පොන්නම්බලම් මහතා විසින් සංවිධානය කළ රැස්වීමකට පහර දුන්හ. මෙම නොසන්සුන්තාව නාවලපිටියෙන් ආරම්භ වී මාතලේ, පස්සර, මාස්කෙළිය, නුවරඑළිය සහ යාපනය දක්වා ද ව්‍යාප්ත විය. මෙම සිදුවීම හරහා ඔහු උතුරේ දෙමළ ජනතාව අතර අතිශය ජනප්‍රිය නායකයෙකු බවට පත් විය. පොන්නම්බලම් මහතා විවේචනාත්මක දේශන පැවැත්වූ සෑම නගරයකම පාහේ බණ්ඩාරනායක මහතා විසින් පසුව සිංහල මහා සභාවේ ශාඛා පිහිටුවීම ආරම්භ කරන ලදී.

යාපනය කේන්ද්‍ර කොට ගනිමින් ක්‍රියාත්මක වූ දෙමළ වාර්ගික දේශපාලනය කඳුකරයේ දෙමළ ප්‍රජාව වෙත පතුරවා හැරීමේ ප්‍රමුඛයා වූයේ ද ජී.ජී. පොන්නම්බලම් මහතාය. දෙවන ලෝක යුද්ධ සමය තුළ ඔහු බ්‍රිතාන්‍යයට පක්ෂපාතීව කටයුතු කරමින් ඔවුන්ගේ විශ්වාසය දිනා ගැනීමට ද උත්සුක වූ බව පෙනේ. 1944 අගෝස්තු 29 වන දින පොන්නම්බලම් මහතා විසින් සමස්ත ලංකා දෙමළ කොංග්‍රසය පිහිටුවන ලදී. මෙය මෙරට දෙමළ ජනතාව නියෝජනය කිරීම සඳහා පිහිටුවූ පළමු දේශපාලන පක්ෂයයි. පොන්නම්බලම් මහතා 1930 දශකයේ මැද භාගයේදී කිහිප වතාවක්ම නාසි ජර්මනියේ සංචාරය කර ඇති බව වාර්තා වේ. වඩාත්ම කැපී පෙනෙන කරුණ වන්නේ ඔහු මෙම සංචාරයන් සිදු කළේ එවකට බ්‍රිතාන්‍යයේ ක්‍රියාත්මක වූ බ්‍රිතාන්‍ය ෆැසිස්ට් සංගමයේ සාමාජිකයන් සහ ඔහුගේ දක්ෂිණාංශික බ්‍රිතාන්‍ය මිතුරන් සමඟ වීමයි. 1938 වසරේදී ඔහු ජර්මනියේ විශේෂ සංචාරයක නිරත වූ බව ජේන් රසල් නම් ඉතිහාසඥවරිය සිය පර්යේෂණ කෘතියේ සඳහන් කරයි. පොන්නම්බලම් මහතා එවකට යුරෝපයේ ජනප්‍රිය වූ ජාතිවාදී ජාතිකවාදය මෙරටට ආනයනය කළ බවට විවේචකයන් චෝදනා කරති. ඔහු නාසි ජර්මනියේදී හිට්ලර් විසින් යුදෙව් විරෝධය යොදා ගනිමින් බලයට පත්වූ ආකාරය නිරීක්ෂණය කළ බවත්, එම උපායමාර්ගය ලංකාවේ සන්දර්භයට අනුවර්තනය කළ බවත් මූලාශ්‍ර පෙන්වා දෙයි. එහිදී සිංහලයන් සංකලිත ජාතියක් ලෙස හඳුන්වමින් ඔවුන්ගේ ඉතිහාසය හෑල්ලු කිරීම සහ දෙමළ ජාතියේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය ඉස්මතු කිරීමට ඔහු කටයුතු කළේය. සිංහල බහුතරය විසින් දෙමළ සුළුතරය විනාශ කරනු ඇතැයි යන භීතිය දෙමළ ජනතාව තුළ ක්‍රමානුකූලව වපුරමින් ඔහු තම නායකත්වය ස්ථාවර කර ගැනීමට උත්සාහ කළ අතර, 1939 නාවලපිටිය දේශනය වැනි සිදුවීම් හරහා වාර්ගික ආතතිය හිතාමතාම වර්ධනය කළේය.

ඉහත තොරතුරු විශ්ලේෂණය කොට බලන විට සමස්තයක් වශයෙන් ලංකාවේ දේශපාලනය 1939-45 දෙවන ලෝක යුද්ධ සමය තුළ බ්‍රිතාන්‍ය සහ සෝවියට් දේශය ප්‍රමුඛ මිත්‍ර බලවතුන්ට පක්ෂපාතී ස්ථාවරයක පැවතුණත්, ඇතැම් කණ්ඩායම් ජපානය ඔස්සේ අක්ෂ බලවතුන් වෙනුවෙන් ද සහයෝගය දක්වමින් සිටි බව පෙනේ. ලාංකිකයන් සම්බන්ධ වූ ප්‍රධානතම අක්ෂ හිතවාදී ක්‍රියාකාරකම් වාර්තා වූයේ ජපානය යටත් කරගත් මලයාසියාවෙන් සහ සිංගප්පූරුවෙනි. සිංගප්පූරුවේ පදිංචිව සිටි ග්ලැඩ්වින් කොතලාවල මහතා (පසුව 1955 දී එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙන් පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් වූ අතර ඔහු අගමැති සර් ජෝන් කොතලාවල මහතාගේ ඥාතියෙකි) ජපානය සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කළ ලාංකික ප්‍රජාවේ නායකයා ලෙස ඉස්මතු විය. සුභාෂ් චන්ද්‍රබෝස්ගේ මගපෙන්වීම යටතේ කොතලාවල මහතා විසින් ඉන්දියානු නිදහස් ලීගය තුළ 'ලංකා බලකායක්' පිහිටුවන ලදී. ලංකා බලකායේ හැසිරීම බ්‍රිතාන්‍ය ආරක්ෂක වළලු පිටුපස ඔත්තු බැලීම සහ කඩාකප්පල්කාරී ක්‍රියා සිදු කිරීම විය. මේ හේතුවෙන් තරුණයන් කිහිප දෙනෙකු මරණ දණ්ඩනයට යටත් කිරීමට ද බ්‍රිතාන්‍යයන් කටයුතු කළහ.

මීට අමතරව මේ යුගයේ දී ඇතැම් භික්ෂූන් වහන්සේලා ජපානය දෙස බැලුවේ බටහිර යටත් විජිතවාදයෙන් ආසියාව මුදා ගැනීමට පැමිණෙන "බෞද්ධ රාජ්‍යයක්" ලෙසය. ලංකාවේ සිටි ජර්මන් සම්භවයක් සහිත ඤාණතිලෝක හිමි වැනි විද්වත් භික්ෂූන් වහන්සේලා බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් "සතුරු විදේශිකයන්" ලෙස සලකා දියතලාව සහ ඉන්දියාවේ ඩෙහ්රාඩුන් කඳවුරුවල සිරගත කරනු ලැබූහ. මෙය ලාංකික බෞද්ධයන්ගේ දැඩි කෝපයට හේතු වූයේ ජර්මන් සහ ඉතාලි කතෝලික පූජකයන් එලෙස සිරගත නොකිරීම නිසාය. ජපානය බුරුමය ආක්‍රමණය කළ අවස්ථාවේදී එරට භික්ෂූන් බ්‍රිතාන්‍යයට එරෙහිව සටන් කළ බැවින්, ලංකාවේ ද භික්ෂූන් අත්අඩංගුවට ගැනීමට බ්‍රිතාන්‍යයන් සැලසුම් කරන බවට රාවයක් පැතිර ගියේය.

වඩාත්ම කැපී පෙනෙන සිදුවීම වූයේ කෝකෝස් දූපත්වල සිදු වූ ලාංකික සොල්දාදුවන්ගේ කැරැල්ලයි. සමසමාජ ප්‍රචාරවලින් උත්තේජනය ලැබූ මෙම සොල්දාදුවන් දූපත් ජපානයට භාර දීමට උත්සාහ කළහ. මෙම කැරැල්ල මර්දනය කර එහි නායකයින් එල්ලා මරා දැමූ අතර, මෙම සිදුවීම නිල පක්ෂපාතීත්වයට යටින් තිබූ දැඩි අධිරාජ්‍ය විරෝධය සිහිපත් කරන්නක් විය..

මතු සම්බන්ධයි..

-පැතුම් ඒ. රණසිංහ-

ලේකම් -යුතුකම ජාතික සංවිධානය

යුතුකම ජාතික සංවිධානය

www.yuthukama.com

Like us on facebook :: https://www.facebook.com/yuthukama

අපේ මතය - 13

බ්‍රිතාන්‍යයේ කම්කරු පක්ෂය (Labour Party) 1924 දී ප්‍රථම වරට බලයට පත්වීම ලංකාව වැනි යටත් විජිතවල දේශපාලන ගමන්මග කෙරෙහි තීරණාත්මක බලපෑමක් එල්ල කළේය. බ්‍රිතාන්‍යයේ ඇති වූ මෙම දේශපාලන වෙනසට සෘජුවම බලපෑවේ පළමු ලෝක යුද්ධයේ ප්‍රතිඵලයි. 1918 දී යුද්ධයට දායක වූ සාමාන්‍ය ජනතාවගේ ඉල්ලීම මත, වයස අවුරුදු 21ට වැඩි සියලුම පිරිමින්ට සහ වයස 30ට වැඩි දේපළ හිමි කාන්තාවන්ට ඡන්ද බලය ලබා දෙන ලදී. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඡන්දදායකයන් සංඛ්‍යාව මිලියන 8 සිට මිලියන 21 දක්වා ඉහළ ගියේය. අලුතින් එක් වූ මෙම මිලියන සංඛ්‍යාත වැඩකරන පන්තියේ ජනතාවගේ ස්වභාවික තේරීම වූයේ කම්කරු පක්ෂයයි. මීට අමතරව 1917 රුසියානු විප්ලවය සහ ලෝකය පුරා පැතිර ගිය සමාජවාදී රැල්ල ද බ්‍රිතාන්‍යයට බලපෑවේය.

බ්‍රිතාන්‍යයේ එතෙක් බලය හෙබවූ කොන්සර්වේටිව් (Conservative) පක්ෂය අධිරාජ්‍යය දැඩිව පාලනය කළ යුතු බව විශ්වාස කළද, කම්කරු පක්ෂය යටත් විජිතවාසීන්ට "ස්වයං පාලනය" (Self-determination) ලබා දිය යුතු බවට වඩාත් ලිහිල් මතයක් දැරීය. කම්කරු පක්ෂයේ නායකයන් විශ්වාස කළේ බ්‍රිතාන්‍යය යටත් විජිත පාලනය කළ යුත්තේ "ස්වාමියෙකු" ලෙස නොව "භාරකරුවෙකු" ලෙස බවයි.

1927 නොවැම්බර් 13 වන දින ඩොනමෝර් සාමිවරයා ප්‍රමුඛ සිව් පුද්ගල කොමිසම ලංකාවට පැමිණියේය. ඔවුහු මාස හතරකට ආසන්න කාලයක් දිවයින පුරා සංචාරය කරමින් දේශපාලන පක්ෂ, ආගමික සංවිධාන සහ පුද්ගලයන් 140 කට අධික පිරිසකගෙන් සාක්ෂි විමසූහ. පොන්නම්බලම් රාමනාදන්, සර් ජේම්ස් පීරිස් වැනි ලංකා ජාතික සංගමයේ නායකයන් ඉල්ලා සිටියේ බ්‍රිතාන්‍යයේ "වෙස්ට්මිනිස්ටර්" ආකෘතියේ පාලන ක්‍රමයක් සහ වැඩි බලතල සහිත ව්‍යවස්ථාදායකයකි. එහෙත් සර්වජන ඡන්ද බලය ලබා දීමට ඔවුහු කැමැත්තක් නොදැක්වූහ. ඔවුන්ගේ තර්කය වූයේ ඡන්ද බලය හිමිවිය යුත්තේ උගත්, දේපළ හිමි පිරිසට පමණක් බවයි. එහෙත් ඒ.ඊ. ගුණසිංහ මහතා කොමිසම හමුවේ නිර්භයව කියා සිටියේ ලංකාවේ සාමාන්‍ය කම්කරුවාට සහ ගොවියාට ද ඡන්ද අයිතිය හිමිවිය යුතු බවයි. ප්‍රභූන්ගේ දැඩි විරෝධය මැද සර්වජන ඡන්ද බලය වෙනුවෙන් පෙනී සිටි ප්‍රධානතම ස්වදේශික හඬ මෙය විය.

1928 දී ලන්ඩනයේ පැවති බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ කම්කරු සමුළුවට සහභාගී වූ ගුණසිංහ මහතා, එහිදී බ්‍රිතාන්‍ය කම්කරු පක්ෂ නායකයන් හමු වී ලංකාවට සර්වජන ඡන්ද බලය ලබා දීම සඳහා ඔවුන්ගේ සහාය ඉල්ලා සිටියේය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බ්‍රිතාන්‍ය කම්කරු පක්ෂය ලංකාවේ ව්‍යවස්ථා ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා කොන්දේසි විරහිතව සහාය දැක්වීය. ඩොනමෝර් වාර්තාව ක්‍රියාත්මක වන විට බ්‍රිතාන්‍යයේ යටත් විජිත ලේකම්වරයා වූයේ කම්කරු පක්ෂයේ න්‍යායාචාර්යවරයෙකු වූ සිඩ්නි වෙබ් (Lord Passfield) ය. ලංකාවේ ඉංග්‍රීසි උගත් ප්‍රභූන් සර්වජන ඡන්ද බලයට විරුද්ධ වෙද්දී, සිඩ්නි වෙබ් මහතා එය ලංකාවට ලබා දිය යුතුම බවට දැඩි ස්ථාවරයක සිටියේය. ඡන්ද බලය ලබා දීම හරහා ලංකාවේ වැඩකරන ජනතාවට සහ ගැමි ජනතාවට තම අයිතීන් දිනා ගැනීමට හැකි වන බව ඔහු විශ්වාස කළේය.

ඩොනමෝර් ආණ්ඩු ක්‍රමය යටතේ පැවති ප්‍රථම මැතිවරණය 1931 දී පැවැත්වුණි. සර්වජන ඡන්ද බලය ලැබීමත් සමඟ මුළු ඡන්දදායකයන් සංඛ්‍යාවෙන් 70%කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් සිංහල බෞද්ධයෝ වූහ. 1931 වන තෙක් රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවේ අසුනක් ලබා ගැනීම සඳහා තරඟ වදින්නෙකු ආමන්ත්‍රණය කළ යුතු වූයේ ප්‍රභූ යැයි සම්මත, ධනවත්, ඉංග්‍රීසි කතා කරන ඉතා ස්වල්ප දෙනෙකුට පමණි. මෙම ඡන්දදායකයෝ බොහෝ විට අධිරාජ්‍ය ගැති "කළු සුද්දෝ" වූහ. එබැවින් ඡන්ද අපේක්ෂකයෝ ද ඒ මඟම ගත්තෝ වූහ. නමුත් 1931 දී මෙම තත්ත්වය උඩුයටිකුරු විය.

1931 වන විට මෙරට පොදු ජනතාවගේ චින්තනය හැඩගැසී තිබුණේ 1860 තරම් ඈත කාලයක සිට ආරම්භ වී ක්‍රමිකව නැගී ආ බෞද්ධ ආගමික පුනර්ජීවනයේත්, ඉන් පසුව එහිම විකාශනයක් ලෙස ඉස්මතු වූ සිංහල බෞද්ධ ජාතික ව්‍යාපාරයේත් අක්මුල් මතය. එහෙත් 1931 වන විට මෙරට දේශපාලනඥයන් අතිබහුතරයකගේ චින්තනය ඉහත පැහැදිලි කරන ලද පොදුජන විඥානයට කිසිසේත්ම සමානුරූපී නොවීය. චින්තනයෙන් පමණක් නොව හැසිරීම, කතාබහ, කෑමබීම, ඇඳුම් පැලඳුම් යනාදී සියලු අංගයන්ගෙන් ඔවුහු පොදු ජනතාවගෙන් දුරස්ථ වූහ. 1931 සර්වජන ඡන්දය ඔස්සේ ඇති වූ ප්‍රධානතම විපර්යාසය වූයේ, දේශපාලනඥයාට සිය ඡන්දදායකයාට සමීප වීම සඳහා සිය ඇවතුම් පැවතුම් වෙනස් කර ගැනීමට සිදු වීමයි.

ඩී.බී. ජයතිලක, ඊ.ඩබ්. පෙරේරා වැනි සිංහල බෞද්ධ ජාතික ව්‍යාපාරය තුළ ඒ වන විටත් පරිණතව සිටි නායකයන් කිහිප පළක් මෙන්ම ඒ.ඊ. ගුණසිංහ, එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක, සී.ඩබ්.ඩබ්. කන්නංගර වැනි තරුණ හා ජවසම්පන්න නායකයන් කිහිප දෙනෙකුගෙන් ද 1931 රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව සමන්විත විය.

1931 මැතිවරණය යාපනය තරුණ සංගමය විසින් වර්ජනය කරන ලද බව මෙහිදී මතක තබා ගත යුතු තවත් වැදගත් කරුණකි. යාපනය තරුණ සංගමය ඉන්දියාවේ "ස්වරාජ්" (Swaraj) හෙවත් පූර්ණ නිදහස පිළිබඳ මතවාදයෙන් දැඩි ලෙස පෝෂණය වී තිබුණි. බ්‍රිතාන්‍යයන් ලබා දෙන "අර්ධ දේශපාලන සහන" භාර නොගත යුතු බවත්, පූර්ණ නිදහස ලැබෙන තුරු රාජ්‍ය පාලනයට හවුල් නොවිය යුතු බවත් ඔවුහු තීරණය කළහ.

යාපනය තරුණ සංගමයේ මෙම තීරණය ආරම්භයේදී ඉතා බලපෑම් සහගත බව පෙනුණත්, එහි දිගුකාලීන ප්‍රතිඵලය එම සංගමයටත්, පොදුවේ රටටත් යහපත් නොවීය. ඉන් එම සංගමයට සිදු වූ බලපෑම වූයේ ඉතා කෙටි කලක් තුළ එය ඛාදනය වීමට මාර්ගය විවෘත වීමයි. රටට සිදු වූ අයහපත වූයේ යාපනය තරුණ සංගමය ඉටු කළ ප්‍රගතිශීලී භූමිකාව නිම වීමත් සමඟ, ඒ තුළින් නිර්මාණය වූ රික්තකයට ජාතිවාදී බලවේග ඇතුළු වීමයි.

1931 රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවේ මොරවක කොට්ඨාසය නියෝජනය කරමින් පත් වූයේ දොස්තර එස්.ඒ. වික්‍රමසිංහයි. ඔහු විදේශ අධ්‍යාපනය ලැබූ දේශීය ධනපති පන්තියේ දෙවන පරම්පරාවට අයත් විය. මින් පළමු පරම්පරාව අධිරාජ්‍ය ගැති ධනේශ්වර ක්‍රමය තදින් වැළඳගත්තේ යම් සේද, මෙම දෙවන පරපුර ඉතා තදින් ධනේශ්වර විරෝධී මාක්ස්වාදයට ආශක්ත විය. ලංකාවේ රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව නියෝජනය කළ පළමු මාක්ස්වාදියා වූයේ දොස්තර වික්‍රමසිංහයි.

දොස්තර වික්‍රමසිංහ එලෙස රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවට තේරී පත් වන විට පිලිප් ගුණවර්ධන, එන්.එම්. පෙරේරා, කොල්වින් ආර්. ද සිල්වා, ලෙස්ලි ගුණවර්ධන වැනි තවත් මාක්ස්වාදීන් රාශියක් ඒ වන විටත් කොළඹ දකුණ තරුණ සංගමය සහ කොළඹ උතුර තරුණ සංගමය වැනි සංවිධාන ඔස්සේ ක්‍රියාකාරී වෙමින් සිටියහ. මොවුහු වඩාත් ජාත්‍යන්තරවාදී වූ අතර ආසියාවේ, යුරෝපයේ සහ ඇමරිකාවේ මාක්ස්වාදී ව්‍යාපාර සමඟ සෘජු හා සමීප සම්බන්ධතා ගොඩනගාගෙන සිටියහ. මේ සියලු දෙනා පොදු වේදිකාවක් මතට කැඳවනු ලැබුවේ 1933 දී ඇරඹි සූරියමල් ව්‍යාපාරය මගිනි.

පළමු ලෝක යුද්ධයෙන් පසු, යුද්ධයෙන් මියගිය බ්‍රිතාන්‍ය සොල්දාදුවන් අනුස්මරණය කිරීම සඳහා නොවැම්බර් 11 වන දින "පොපි මල" විකිණීම ලංකාව තුළ ද ආරම්භ විය. පොපි මල් විකිණීමෙන් ලැබෙන මුදල් යැවුණේ බ්‍රිතාන්‍යයේ සිටින යුද හමුදා සාමාජිකයන්ගේ සුභසාධනය සඳහාය. ලංකාවේ දහස් ගණනක් යුද පීඩිතයන් සහ දුප්පත් ජනතාව සිටියදී මෙරට මුදල් මෙසේ විදේශගත කිරීම ගැන උගත් තරුණ පිරිස් අතර දැඩි විරෝධයක් ගොඩනැගුණි. 1931 දී ඒලියන් පෙරේරා (Aelian Perera) මහතා විසින් පොපි මල වෙනුවට දේශීය "සූරිය මල" පැළඳිය යුතු බවට යෝජනා කළ ද එය මුලදී එතරම් සාර්ථක වූයේ නැත. 1933 දී එවකට කොළඹ දකුණ තරුණ සංගමයේ සභාපතිනිය වූ ඩොරීන් යං (Doreen Young) මහත්මියගේ (පසුව දොස්තර එස්.ඒ. වික්‍රමසිංහ මහතාගේ බිරිඳ) මූලිකත්වයෙන් සූරියමල් ව්‍යාපාරය නැවත පණගැන්විණි. ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන අරමුණ වූයේ "ලංකාවේ මුදල් ලංකාවේම රඳවා ගැනීම සහ දේශීය පීඩිතයන්ට උදව් කිරීම" යන්නයි.

සූරියමල් ව්‍යාපාරය හුදෙක් මලක් විකිණීමේ ව්‍යාපාරයක් නොව, එය බ්‍රිතාන්‍ය විරෝධී මතවාදය ගම් මට්ටමට ගෙන ගිය මෙවලමක් විය. බුදුන්ට මල් පූජා කිරීමේදී භක්තිමත් වූ බෞද්ධ ජනතාව විසින් සූරියමල ද ඉතා බැතිමත්ව භාර ගන්නා ලදී. සූරියමල් ව්‍යාපාරය හා සම්බන්ධ වූ ග්‍රාමීය නායකයෝ මාක්ස්වාදය පිළිබඳ අවබෝධයකින් තොරව ඊට සම්බන්ධ වූහ. නමුත් මාක්ස්වාදීන් වූ සූරියමල් ව්‍යාපාරයේ නියමුවන් කෙරෙහි මෙම ග්‍රාමීය ක්‍රියාකාරීහු ගෞරව සම්ප්‍රයුක්ත වූහ. අධිරාජ්‍යවාදයට එරෙහි සිංහල බෞද්ධ ජාතික බලවේගය බිම් මට්ටමේ දෘශ්‍යමාන නොවූ පසුබිමක, එම රික්තකය සූරියමල් ව්‍යාපාරයේ ග්‍රහණයට නතු විය.

එන්.එම්, පිලිප්, කොල්වින් සහ දොස්තර වික්‍රමසිංහ වැනි තරුණයෝ සූරිය මල් විකුණමින් රට පුරා ගම්වලට ගියහ. තරුණ බෞද්ධ භික්ෂූන් රාශියක් මෙම ව්‍යාපාරය සමඟ අත්වැල් බැඳගත්හ. ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යාපනයේ නියුතුව සිටි මෙම තරුණ භික්ෂූහු ක්‍රමයෙන් මාක්ස්වාදය හදාරන්නටත්, එහි සංකල්ප බෞද්ධ හරයන් සමඟ ගළපන්නටත් පෙළඹුණහ.

සූරියමල් ව්‍යාපාරයේ හැරවුම් ලක්ෂ්‍යය වූයේ මැලේරියා වසංගතයයි. 1934-35 සමය තුළ සූරියමල් ව්‍යාපාරයෙන් එකතු වූ මුදල් සහ ශ්‍රම දායකත්වය භාවිතා කරමින් ඔවුහු ලෙඩ වූ ගොවි ජනතාවට බත්, බෙහෙත් සහ රෙදිපිළි ලබා දුන්හ. රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවේ සිටි ප්‍රභූ නායකයන් වසංගතය පාලනයට අපොහොසත් වෙද්දී, සූරියමල් ක්‍රියාකාරීන් ජනතාව අතරට ගොස් වැඩ කිරීම නිසා ඔවුන්ට විශාල පිළිගැනීමක් ලැබුණි. සූරියමල් ව්‍යාපාරය හරහා ගොඩනැගුණු මෙම ජාලය සහ ජනතා පදනම, 1935 දෙසැම්බර් මාසයේදී ලංකා සමසමාජ පක්ෂය (LSSP) පිහිටුවීමට ප්‍රධාන පදනම විය. මෙය අප විසින් විග්‍රහ කරනු ලබන්නේ, ධර්මපාලතුමාගෙන් පසු ජාතික ව්‍යාපාරයට හිමිව තිබූ "අධිරාජ්‍ය විරෝධී" භූමිකාව වාමාංශිකයන් අතට පත්වීමක් වශයෙනි.

සමසමාජ පක්ෂය ලැබූ විශාලතම ජයග්‍රහණයක් වූයේ උගත් තරුණ භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ සහාය ලබා ගැනීමට හැකි වීමයි. බුදුදහමේ එන සමාජ සාධාරණත්වය සහ මාක්ස්වාදයේ එන පන්ති පීඩනය පිටුදැකීම අතර සමානකම් ඇතැම් භික්ෂූහු දුටුවහන්හ. යක්කඩුවේ ප්‍රඥාරාම හිමි සහ වල්පොළ රාහුල හිමි වැනි හිමිවරුන්ගේ පසුකාලීන රැඩිකල් චින්තනයට මෙම මුල්කාලීන වාමාංශික බලපෑම වක්‍රව දායක විය. මෙහිදී උඩකැන්දවල සිරි සරණංකර හිමියන් අනගාරික ධර්මපාලතුමාගේ සමීපතමයෙකු වූ බවත්, උන්වහන්සේගේ අධ්‍යාපන කටයුතු සඳහා ධර්මපාලතුමාගේ අනුග්‍රහය වැදගත් වූ බවත් සිහිපත් කළ යුතුය.

මෙරට සිංහල බෞද්ධ ජන සමාජයේ මතවාද සකස් කළ ප්‍රධාන පිරිස වූ ස්වභාෂා ගුරුවරුන්ගෙන් සැලකිය යුතු පිරිසක් සමසමාජ පක්ෂය හා එක් වූහ. ලංකා ජාතික සංගමයේ ප්‍රභූන්ගේ "නිවට සහ යාදිනි" ප්‍රතිපත්තියට වඩා, පූර්ණ නිදහස ඉල්ලූ වාමාංශිකයන්ගේ හඬට මෙම ගුරුවරු ඇලුම් කළහ. එන්.එම්, පිලිප් සහ කොල්වින් වැනි නායකයන්ගේ ඉහළ උගත්කම සහ සිංහල භාෂාවෙන් ජනතාව ඇමතීමේ හැකියාව ගුරු පරපුර අතර ඔවුන්ට ගෞරවයක් ලබා දුන්නේය.

ගමේ පන්සලෙන් පසුව තීරණාත්මක සමාජ නායකත්වයක් දැරූ දේශීය වෙද මහත්වරු ද වාමාංශික ව්‍යාපාරය වටා රොක් වූහ. මැලේරියා වසංගතය සමයේදී සමසමාජ ක්‍රියාකාරීන් ගම්වලට ගොස් කළ සේවය දෙස බලන විට, ගමේ වෙද මහතා සහ වාමාංශික තරුණයා අතර මනා සම්බන්ධීකරණයක් ගොඩනැගුණි. මෙය සිංහල බෞද්ධ ජාතික ව්‍යාපාරයේ ප්‍රභූ නියෝජනය සතු වූ ග්‍රාමීය බලය අභියෝගයට ලක් කළ අවස්ථාවකි. ධර්මපාලතුමාගේ අනුගාමිකයන් වූ නමුත්, එවකට සිටි ඩී.එස්. සේනානායක වැනි නායකයන්ගේ දේශපාලන භාවිතය ගැන කලකිරී සිටි රැඩිකල් ජාතිකවාදීන් පිරිසක් ද සමසමාජ පක්ෂයට එක් වූහ.

1935 දී සමසමාජ පක්ෂය ස්ථාපිත කරන විට පක්ෂයේ මූලික ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශය සකස් කිරීමේදී සහ මාක්ස්වාදී දෘෂ්ටිවාදය ගොඩනැගීමේදී ප්‍රධාන මෙහෙයවීම සිදු කළේ පිලිප් ගුණවර්ධන විසිනි. ඔහුගේ පියා වූ දොන් ජැකෝලිස් ගුණවර්ධන (බොරළුගොඩ රාලහාමි) 1915 කෝලහාල සමයේ බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් මරණ දඬුවමට නියම කළ සිංහල බෞද්ධ නායකයෙකි. ඔහු ධර්මපාලතුමාගේ සමීපතමයෙකි. ධර්මපාලතුමාගේ උපදෙස් මත හෙතෙම සීතාවක ප්‍රදේශයේ බෞද්ධ පාසල් සහ විහාරස්ථාන නගා සිටුවීමට පෞද්ගලික ධනය වැය කළේය. මෙය ධර්මපාලතුමාගේ "සිංහල බෞද්ධ පුනරුද" වැඩපිළිවෙළේම කොටසක් විය. බොරළුගොඩ රාලහාමිගේ මෙම "රැඩිකල් ජාතිකවාදී" පසුබිම, ඔහුගේ පුත් පිලිප් ගුණවර්ධන මහතා පසුකාලීනව මාක්ස්වාදියෙකු වුවද සිංහල බෞද්ධ ජනතාව අතර "අපේ කෙනෙකු" ලෙස පිළිගැනීමට ප්‍රධාන හේතුව විය. ධර්මපාලතුමාගේ "සිංහල බෞද්ධයා" පුවත්පත සහ ඔහුගේ ආගමික පුනරුද ව්‍යාපාරය සමඟ සමීපව සිටි රැඩිකල් භික්ෂූන් වහන්සේලා රැසක් සමසමාජ පක්ෂයට සහාය දුන්හ.

1935 දී සමසමාජ පක්ෂය ආරම්භ කරන විට එහි එකම රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභිකයා වූ දොස්තර එස්.ඒ. වික්‍රමසිංහ ද සිය යොවුන් වියේදී ධර්මපාලතුමා විසින් පෝෂණය කරන ලද සිංහල බෞද්ධ ජාතික ව්‍යාපාරයේ ආභාසය ලැබූවෙකු ලෙස සඳහන් කළ හැකිය. දොස්තර වික්‍රමසිංහගේ පියා වූ දොන් කරෝලිස් වික්‍රමසිංහ මහතා දකුණු පළාතේ ප්‍රකට බෞද්ධ නායකයෙකු වූ අතර, ධර්මපාලතුමාගේ අමධ්‍යප ව්‍යාපාරයට සෘජුවම සම්බන්ධ වී ක්‍රියා කළ අයෙකි. තරුණ වික්‍රමසිංහ සිය පියා සමඟ එක්ව ගම් මට්ටමින් මත්පැන් විරෝධී රැස්වීම් සංවිධානය කිරීමට සහ ධර්මපාලතුමාගේ "සිංහල බෞද්ධයා" පුවත්පතේ පණිවිඩය ගෙන යාමට දායක විය. ඔහු සිය නිවස අවට ප්‍රදේශයේ දේශීය සංස්කෘතියට පටහැනි බටහිර සිරිත් විරිත්වලට එරෙහිව තරුණයන් සංවිධානය කළ බව සඳහන් වේ. ඔහු සිය මූලික අධ්‍යාපනය ලැබුවේ ගාල්ලේ මහින්ද විද්‍යාලයෙනි. මහින්ද විද්‍යාලය යනු එකල බෞද්ධ පුනරුද ව්‍යාපාරයේ කේන්ද්‍රස්ථානයකි. එහි විදුහල්පතිවරයා වූයේ ධර්මපාලතුමාගේ සමීපතම මිතුරෙකු වූ එෆ්.එල්. වුඩ්වර්ඩ් (F.L. Woodward) මහතාය. වුඩ්වර්ඩ් මහතා යටතේ වික්‍රමසිංහ මහතා බෞද්ධ දර්ශනය සහ ජාතික අභිමානය පිළිබඳ දැඩි ලෙස පෝෂණය විය. ධර්මපාලතුමා මහින්ද විද්‍යාලයට පැමිණි අවස්ථාවලදී කළ දේශනවලින් තරුණ වික්‍රමසිංහ මහතා දැඩි ලෙස උත්තේජනයට පත් වූ බව ඔහුගේ චරිතාපදාන සටහන්වල (උදා: Dr. S.A. Wickramasinghe: A Political Biography) දැක්වේ. 1920 දශකයේ අගභාගයේදී අනගාරික ධර්මපාලතුමා ලන්ඩනයේ බෞද්ධ විහාරයක් (London Buddhist Vihara) පිහිටුවීමට උත්සාහ කළ අවස්ථාවේදී, එහි සිටි සිසුන් අතරින් ඊට සක්‍රීයව සහාය දුන් අයෙකු වූයේ වික්‍රමසිංහ මහතාය. මාක්ස්වාදයට යොමු වීමට පෙර ඔහු ලන්ඩනයේදී බෞද්ධ සංගම්වල කටයුතුවලට සහ ධර්මපාලතුමාගේ ජාතිකවාදී ප්‍රචාරක කටයුතුවලට සම්බන්ධ වූ බවට ලේඛනගත සාක්ෂි පවතී. වික්‍රමසිංහ මහතා තරුණ අවධියේදී "සිංහල බෞද්ධයා" පුවත්පතට ලිපි සපයමින්, මෙරට ජනතාවගේ ආර්ථික හා සදාචාරාත්මක පරිහානියට හේතුව බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය බව තර්ක කළේය. මෙය ධර්මපාලතුමාගේ "අධිරාජ්‍ය විරෝධී" මතවාදය සමඟ අතිශයින් සමපාත විය.

මේ අනුව ලංකා සමසමාජ පක්ෂය බිහි වීම සහ රටේ උගත්, ජවසම්පන්න තරුණ පරපුරෙන් සැලකිය යුතු පිරිසක් ඊට ආශක්ත වීම සිදු වූයේ, 1930 දශකය වන විට මෙරට සිංහල බෞද්ධ ජාතික ව්‍යාපාරය තුළින් ක්‍රියාකාරී, ජවසම්පන්න, සටන්කාමී ව්‍යාපාරයක් පැන නොනැගීම හේතුවෙන් බව පැහැදිලිව සඳහන් කළ හැකිය..

-පැතුම් ඒ. රණසිංහ-

ලේකම් -යුතුකම ජාතික සංවිධානය

[යුතුකම මාසික සඟරාවේ 2026 පෙබරවාරි කලාපයේ ලිපියකි]

යුතුකම ජාතික සංවිධානය

www.yuthukama.com

Like us on facebook :: https://www.facebook.com/yuthukama

අපේ කම රැඳුණු අනුරපුර සිතුවම් කලාව

ලක්දිව හෙළ සිතුවම් කලාවේ සුපැහැදිලි ගමන්මඟ ආරම්භ වනුයේ අනුරාධපුර රාජධානි සමයත් සමඟය. වංශකතා හා විදේශිකයන්ගේ දේශාටන වාර්තා මඟින් එදා පැවති සාම්ප්‍රදායික අග්‍රගන්‍ය සිතුවම් කලාව පිළිබඳ තොරතුරු රැසක් හමුවේ. දෙවනපෑතිස් රාජ්‍ය සමයේදී බුදුදහම මෙරටට වැඩම වීමත් සමඟ, දහම පැතිරවීමේ ප්‍රබල සන්නිවේදන මාධ්‍යයක් ලෙස සිතුවම් කලාව උපයෝගී කරගත් බව මෙම වාර්තා මඟින් හෙළි වේ. බුද්ධ චරිතයේ විවිධ සිදුවීම් ඇතුළත් 'පෙතිකඩ' (රෙදි සිතුවම්) නිර්මාණයන්ගෙන් අනුරාධපුර මංමාවත් සරසා තිබූ බව ෆාහියන් හිමියන්ගේ වාර්තාවල සඳහන් වේ. එමෙන්ම ලෝවාමහාපායේ සැලැස්ම පෙතිකඩක එක්තරා හිමිනමක විසින් සිත්තම් කර තිබූ බව ද කියැවේ.

වැඩ අවසන් නොවූ රුවන්වැලි මහා සෑය නිම වූ පසු දිස්වන ආකාරය දුටුගැමුණු රජුට පෙන්වීම සඳහා සද්ධාතිස්ස කුමරු රෙදිවලින් සෑය සරසා සිත්තරුන් ලවා සිතුවම් කරවූ බව වංශකතාවල සඳහන් වේ. එමෙන්ම රුවන්වැලි සෑ ධාතු ගර්භයේ පන්සිය පනස් ජාතකයම සිතුවම් කර ඇති බව මහාවංශය සාක්ෂි දරයි. රුවන්වැලි මහා සෑයේ නැගෙනහිර වාහල්කඩින් හමු වූ සිතුවම් කොටසින් එදා අනුරපුර යුගයේ පැවති ශෛලිය පිළිබඳ වැටහීමක් ලබාගත හැකිය. මෙම සිතුවමෙහි අන්තර්ගත වූයේ මිනිස් මුහුණක් හා පක්ෂියෙකුගේ ශරීරයක් සහිත 'කිඳුරු' රුවකි. කිසියම් සිදුවීම් දාමයක් නිරූපණය කිරීමට එකල ශිල්පියා දැරූ උත්සාහයට මෙය කදිම නිදසුනකි. හෙළ අනන්‍යතාව සහිත සම්භාව්‍ය චිත්‍ර කලා සම්ප්‍රදාය වඩාත් ඔප්නැංවී පෙනෙන්නේ ක්‍රි.ව. 5 වන සියවසට අයත් සීගිරි සිතුවම් කලාවෙනි. අනුරාධපුර යුගයේ සුවිශේෂීම සිතුවම් හමුවන්නේ සීගිරියෙනි. කාශ්‍යප රජු දවස (ක්‍රි.ව. 5 වන සියවස) නිම වූ සීගිරි සිතුවම්, දේශීය ලක්ෂණයන්ගෙන් පිරි සම්භාව්‍ය කලාව පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා ගැනීමට ඇති කදිම නිදසුනකි. මෙය ලෝකයා හමුවේ හෙළ කලාව ප්‍රදර්ශනය කරන ජාතික උරුමයකි. සීගිරි පර්වතය තම රාජධානිය කරගත් කාශ්‍යප රජු, අංග සම්පූර්ණ ආරක්ෂිත මෙන්ම අලංකාර බලකොටුවක් නිර්මාණය කළේය. පවුරු හා දිය අගල්වලින් වට වූ මෙම සංකීර්ණය අලංකාර උද්‍යාන, ජල තටාක හා ස්වයංක්‍රීය ජලමල් සහිත විසිතුරු නිර්මාණයකි. මෙම සියලු නිර්මාණ මධ්‍යයේ ප්‍රධාන පිවිසුම් මාර්ගය නිමවා ඇත. භූමියේ ස්වභාවික පිහිටීම විකෘති නොකොට සියලු නිර්මාණ සිදු කර ඇති අතර, සිංහ පාද ද්විත්වයක් මධ්‍යයෙන් ඉහළ මාලිගයට යා හැකි පියගැටපෙළ නිමවා තිබේ. සීගිරි රාජධානිය සියලු රාජශ්‍රීයෙන් අනූන වූ 'අහස් මාලිගාවක්' බඳු විය. කාශ්‍යප රජු සීගිරිය ආලකමන්දා පුරවරය සේ නිර්මාණය කොට එහි කුවේරයෙකු සේ රාජ්‍ය පාලනය කළ බව වංශකතා පවසයි. තිඹිරිවැව සෙල්ලිපියේ මෙය "කසබල අලකපය මහරජ" (කාශ්‍යප ආලකපය මහරජු) ලෙස පැහැදිලිව සඳහන් වේ.

සීගිරි පර්වතය මහාමේරු පර්වතය සේ සලකා ඒ මත ආලකමන්දා පුරය නිර්මාණය කරගත් කාශ්‍යප රජු, එම පුරය අහස් ගැබෙහි පවත්නා බව දැක්වීමට ඒ වටා ගැවසෙන වලාකුළු හා විදුලිය පර්වත බිත්තිවල සිතුවම් කළ බව මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන මහතාගේ මතයයි. ඒ අනුව මෙම කාන්තා රූපවලින් 'මේඝලතා' (වලාකුළු) හා 'විජ්ජුලතා' (විදුලිය) නිරූපණය වේ. මෙම රූපවල ඇති රේඛා ලාලිත්‍යය තුළින් හෙළ සම්භාව්‍ය චිත්‍ර කලාවේ අග්‍රගන්‍ය බව විදහා දැක්වේ.

සීගිරි ශිල්පියා සිතුවම් ඇඳීමට පෙර ගල් තලය මත බදාමයක් ආලේප කළේය. වැලි, මැටි, දහයියා, මැලියම් හා සත්ත්ව ලෝම සංයෝග කිරීමෙන් තනාගත් බදාමය රළු ගල් තලය මත තවරා, ඒ මත හුණු බදාම ආලේප කර ඔපමට්ටම් කළේය. එම බදාමය වියළීමට පෙර සිතුවම් ඇඳීම 'ෆ්‍රෙස්කෝ බුවනෝ' (Fresco Buono) සම්ප්‍රදාය ලෙස හැඳින්වේ. එහෙත් මෑතකදී කරන ලද විද්‍යාත්මක පර්යේෂණවලට අනුව හුණු ආලේපය වියළුණු පසු ඒ මත සිතුවම් ඇඳ ඇති හෙයින්, මෙය 'ටෙම්පෙරා' හෙවත් 'ෆ්‍රෙස්කෝ සිකෝ' (Fresco Secco) සම්ප්‍රදායට අයත් බව විද්වතුන් පවසයි. වර්ණ බදාමයට උරාගෙන තිබීම හා මූලික රේඛා මැකීමට නොහැකි වීම නිසා මෙය බොහෝ කලක් ආරක්ෂා වී පවතී.

සීගිරි සිත්තරාගේ වස්තු විෂය වූයේ සුන්දර ලලනාවන්ගේ උඩුකය රූ සපුවයි. පුළුල් උකුල හා සිහින් ඉඟ පෙන්වා ඇති අයුරු කාව්‍යමය ලක්ෂණ පෙන්වයි. පියකරු මුහුණ, දිගටි නාසය හා කාන්තිමත් දෙනෙත් මෙම සිතුවම්වලට ජීවය සපයයි. ශිල්පියා යොදාගත් ආභරණ හා සැරසිලි මඟින් ලාලිත්‍යමය ස්වභාවය මතු වේ. සිතුවම් සඳහා රතු, අඳුරු කහ හා කොළ වර්ණ සමඟ සුදු හා කළු මිශ්‍ර කරගෙන ඇත. වර්ණ පූරණයෙන් පසු රුව වටා ප්‍රාණවත් රේඛා කරණයක් යොදාගෙන තිබේ. සිහින් හා පුළුල් ලෙස යොදා ඇති මෙම රේඛා සිතුවම්වලට ජීවයක් එක් කරයි. වේගවත් පින්සල් පහරවල් හා රේඛා භාවිතය තුළින් එකල සිත්තරා සතු වූ මනා සංයමය විදහා දැක්වේ.

සීගිරි සිතුවම් පිළිබඳ විද්වතුන් විවිධ මත පළ කර ඇත. සෙනරත් පරණවිතාන මහතා පවසන්නේ අඳුරු පැහැති රූපවලින් වලාකුළු (මේඝලතා) ද, රන්වන් පැහැති රූපවලින් විදුලිය (විජ්ජුලතා) ද නිරූපණය වන බවයි. ආනන්ද කුමාරස්වාමි මහතාගේ මතය වූයේ මොවුන් 'අප්සරාවියන්' (දිව්‍ය අප්සරාවන්) බවයි. එච්.සී.පී. බෙල් මහතා පැවසුවේ කාශ්‍යප රජුගේ බිසෝවරුන් හා සේවිකාවන් මල් රැගෙන පිදුරංගල විහාරයට යන ආකාරය මින් නිරූපණය වන බවයි.

සීගිරියේ කැටපත් පවුරේ ඇති 'සීගිරි කුරුටු ගී' තුළින් මෙම සිතුවම් පිළිබඳ තොරතුරු රැසක් හමුවේ.

එකල සීගිරිය නැරඹීමට පැමිණි රසිකයන්ගේ අව්‍යාජ සිතුවිලි කුරුටු ගී ලෙස එහි සටහන් විය. මීට අමතරව පර්වතය පාමුල ඇති ආසන ගුහාව, නයිපෙන ගුහාව හා චිත්‍රලතා ගුහාව තුළ ද සිතුවම් කොටස් හමුවේ. මේවා ලෞකිකත්වයට පමණක් සීමා නොවූ විවිධ තේමාවන්ගෙන් යුක්තය. අනුරාධපුර සිතුවම් කලාවේ මහිමය සීගිරියෙන් පමණක් නොව හිඳගල, ගොනාගොල්ල වැනි ස්ථානවලින් ද අනාවරණය වේ.

මෙම අග්‍රගන්‍ය සිතුවම් රැකගෙන අනාගත පරපුරට දායාද කිරීම සිත්තරුන් මෙන්ම පුරවැසියන් වන අප සැමගේම යුතුකමකි

-පසිදු ධර්මවංශ-

පාරම්පරික චිත්‍ර ශිල්පී තරුණ පදනමේ ලේකම් යුතුකම ජාතික සංවිධානය

www.yuthukama.com

Like us on facebook :: https://www.facebook.com/yuthukama

අපේ හාමුදුරුවෝ අපේ රජ්ජුරුවෝ හා අපේ මිනිස්සු

‘ඉක්බිති ගැමුණු කුමරු ජනයා සංග්‍රහ කොට ගෙන කුන්තයේ ධාතු නිධන් කරවා යාන වාහන හා බලසෙන් ඇති ව තිස්සමහාරාමයට ගොස් සංඝයා වැඳ ‘සාසනය බබලවන්නට මම ගඟ එතෙර වන්නෙමි. සත්කාර පිණිස කැටුව යන්නට මට භික්ෂූන් දුන මැනවි. භික්ෂූන්ගේ දර්ශනය අපට මඟුල් ද ආරක්ෂා ද වන්නේ යැ යි කීවේ ය’ (මහාවංශය)

ඒ මෙරට බිහි වූ ශ්‍රේෂ්ඨතම රාජ්‍ය නායකයා වූ ගැමුණු මහරජ ඒ තීරණාත්මක ගමන යෑමට තමන් සමඟ එකතු වන ලෙසින් සංඝයා වහන්සේලාට කළ ආරාධනය යි. තිස්සමහාරාමයේ නායක ථෙරෝ ඔහුගේ ඉල්ලීම ඉටු කළෝ ය. මේ සිද්ධිය මෙරට දේශපාලනයේ අදටත් නොවෙනස් ව පවතින දේශපාලන සම්ප්‍රදායක ආරම්භය සනිටුහන් කරන්නෙකි.

මෙය අප විසින් සැලකිය යුත්තේ සංඝයා වහන්සේ දේශපාලනයට මැදිහත් වීමක් ලෙස පටු අර්ථයකින් නොව ඉන් ඔබ්බට ගිය පුළුල් දැක්මක් තුළයි. අප එය සැලකිය යුත්තේ ගුණදාස අමරසේකර මහතා සඳහන් කරන මේ රට රාජ්‍යයේ සංඝයා, රජු හා ජනතාව අතර පැවති අඛණ්ඩ ත්‍රිකෝණාකාර සම්බන්ධතාවයේ ආරම්භය ලෙසයි. එදා මෙදා තුළ මෙරට බුදු සමය සුරැකුණේ මේ සම්බන්ධතාවය මත ය. අමරසේකර මහතා පෙන්වා දෙන අයුරින් ම මේ සම්බන්ධතාවයන් ප්‍රබල වූ කාල වලදී රට සශ්‍රීක වූ බවටත්, දුර්වල වන අවස්ථා වලදී රට පිරිහුණු බවටත් ඉතිහාසය සාක්ෂි දරනු ඇත.

ගැමුණු රජ හා තිස්ස කුමරුන් අතර රාජ්‍යත්වය සඳහා සටන් ඇති විය. වරක් සටනකින් පරාජය වූ තිස්ස කුමරුන් විහාරයක් තුළට වැද එහි වැඩ විසූ ථෙරන් වහන්සේගේ පිහිට පැතී ය. උන් වහන්සේ තිස්ස කුමරුවන් ඇඳ යට සඟවා සිවුරකින් මුවා කළෝ ය. ලැගුම් ගෙට තනිව පැමිණි ගැමුණු රජ තිස්ස කොහිදැයි ථෙරුන් විමසී ය. ථෙරුන් වහන්සේ ඇඳෙහි නැතැයි පිළිතුරු දුන් කල ගැමුණු රජ, උන්වහන්සේට වැඳ නමස්කාර කොට තිස්ස කුමරුවන් නොදුටුවා සේ පිට ව ගියෝ ය. මෙය උදාර රාජ්‍ය නායකයකු සංඝයා වහන්සේ කෙරෙහි පැවතිය යුතු ශිෂ්ට සම්පන්න වූ ද ගෞරවනීය වූ ද පිළිවෙත යි. එම ක්‍රියාව, රජතුමා විසින් මේ රට තුළ නිර්මාණය කිරීමට බලාපොරොත්තු වූ දේශපාලන දර්ශනය පිළිබඳ ව එතුමා තුළ තිබූ දැක්ම ද පිළිබිඹු කරන්නකි.

භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් මළ සිරුරක් ගෙන යන විලාසයෙන් තිස්ස කුමරුවන් විහාරයෙන් පිටමං කරන අයුරු දකින ඒ අසල රැකවල් ලා සිටි ගැමුණු කුමරු “තිස්ස ය, තෝ කුල දේවතාවන් ඉස ඉඳගෙන යනු නො ලැබ, කුල දේවතාවන් අතින් මාගේ පැහැර ගැනීමක් නැත්තේ ය. තෝ කුල දේවතාවන් ගුණ සිහි කරව” යි කීය. (මහාවංශය)

මෙරට බිහි වූ විශිෂ්ටතම රාජ්‍ය නායකයින් දෙදෙනෙකු හද තුළ සංඝයා වහන්සේ කෙරෙහි පැවති මිත්‍ර ලීලාව ද අප්‍රමාණ ගෞරවය ද පිළිබිඹු කරන්නෙකි මහාවංශයේ එන මේ සිද්ධිය. ඒ ඔවුන් උදාර වූ දෙමව්පියන් ගෙන් ද මේ රටේ ඉතිහාසයෙන් ද උරුම කරගත් සභ්‍යත්ව විඥානය යි. කුමරුවන් දෙදෙනා කුඩා කාලයේ දී ම, කිසිම දිනක සංඝයා වහන්සේ වෙත නො කළකිරෙනු බවට විහාර මහා දේවිය විසින් ගිවිස්වා ගනු ලබයි. රට රැක ගැනීම සඳහා සිය ජීවිතය කැප කිරීමට තරම් උදාර කාන්තාවක වූ විහාර මහා දේවිය සිංහලයේ බෞද්ධ ඉතිහාස කතාව නිර්මාණය කළ කාන්තාව වී ය. මේ බටහිර ජාතීන් ගැහැණුන් ද මනුෂ්‍යයින් කොටසක් බව තේරුම් ගැනීමට ද වසර දහස් ගණනකට පෙර දී ය.

මහසෑයේ ඉදිකිරීම් කටයුතු සමාරම්භක උත්සවය නන් දෙසින් සංඝයා වහන්සේලා මෙන් ම රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෝ ද පැමිණ සිටිය හ. එය ලොව පැවැති ප්‍රථම ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ උත්සවය ලෙසින් ගිණිය හැක. ගැමුණු මහරජ තුමා එම උත්සවය අතිඋත්කර්ෂවත් ලෙස පැවැත් වූයේ එතුමා විසින් ගොඩ නැගූ බෞද්ධ රාජ්‍යය පිළිබඳ ව අසල් වැසි රාජ්‍යයන් දැනුවත් කිරීමේ අභිලාෂය ද ඇතිව විය යුතු ය. එම ක්‍රියාව එතුමාගේ දුර දක්නා දේශපාලන නුවණ ප්‍රකට කරතැ යි සිතමි.

උත්සවය ආරම්භ වන මොහොතේ දී එහි වැඩ සිටි සිද්ධාර්ථ නම් වූ දුර දක්නා නුවණින් හෙබි භික්ෂුවක් මේ සා විසල් ස්ථූපයක් ඉදි කිරීම තුළින් එය පවත්වා ගෙන යෑමේ දී මතුවිය හැකි ගැටළු සම්බන්ධයෙන් රජතුමා දැනුවත් කළෝ ය. උන්වහන්සේ ට සවන් දෙන රජතුමා මහ සෑය ප්‍රමාණයෙන් කුඩා කිරීමට අවසන් මොහොතේ දී තීරණය කරයි. අදත් සිංහල බෞද්ධ සභ්‍යත්ව විඥානයේ පිළිබිඹුවක් ලෙසින් සැලකෙන රුවන්වැලි මහසෑය නිරුපද්‍රිතව පවතින්නේ සංඝයා වහන්සේගේ උපදෙස් මත රජතුමා විසින් ගන්නා ලද ඒ බුද්ධිමත් තීරණය නිස යි.

බලාපොරොත්තු වූ ලෙසින් ම ගැමුණු රජතුමා තමා අතින් යුද්ධයේ දී සිදු වූ මනුෂ්‍ය ඝාතනයන් පිළිබඳ ව පසුතැවිල්ලට පත් වූ අතර එවන් අවස්ථා වල දී සංඝයා වහන්සේ විසින් නොයෙක් අයුරින් එතුමා අස්වසනු ලැබී ය. රජතුමාගේ අවසන් මොහොතේ දී මහ සෑ මළුවට වැඩම කරන දසමහ යෝධයින් අතරින් අයෙකු වූ ථෙරපුත්තාභය මහ රහතන් වහන්සේ ගැමුණු රජුන්ට අවවාද කරන්නේ යුද්ධය පිළිබඳ ව නොව, තමා විසින් කර ඇති අප්‍රමාණ වූ පුණ්‍ය කටයුතු පිළිබඳ ව සිහි කරන ලෙසට යි.

ගැමුණු මහරජ අවසන් මොහොතේ දී සිය අනුප්‍රාප්තිකයා වූ සද්ධාතිස්ස කුමරුවන් අමතා පවසන්නේ සංඝයා වහන්සේලා හා සම්බන්ධ කටයුතු වල දී කිසි ලෙසකින් වත් පමා නොවන ලෙසටයි. එම අවවාදය සද්ධාතිස්ස රජුන්ගේ සිට පැවත ආ වඩුග රජුන් ද ඇතුළු සිංහලේ සියලු රජවරුන් විසින් අනුගමනය කළ පිළිවෙත වී ය. එතැනිනුත් නොනවතී යටත් විජිත යුගයේ දී සියලුම විමුක්තිකාමීන් ද මේ සම්ප්‍රදාය හොඳින් දැන එයට අනුගත වූ බවටත් ඉතිහාසය සාක්ෂි දරයි.

එමෙන් ම නිදහසින් පසුව ද මේ පිළිවෙත වෙනස් නොවීය. එමඟින් පිළිබිඹුවන යථාර්ථය නම් මේ රටේ ගැමුණු රජ සමයේ ස්ථාවර වුණු ඒ සංඝයා, රාජ්‍ය හා ජනතාව අතර පවතින ත්‍රිකෝණාකාර සම්බන්ධය තවමත් බිඳ වැටී නැති බව නොවේද? අමරසේකර මහතා විසින් සභ්‍යත්ව විඥානය ලෙසින් හඳුන්වා දෙන්නේ මෙය යි.

අප මේ කතා කරන සභ්‍යත්ව රාජ්‍ය හා ඒ මත පදනම් වූ සිංහල බෞද්ධ ජාතික චින්තනය නූතන ලෝකයට වලංගු වන්නේ කෙසේද යන ප්‍රශ්නය ‘උගතෙකු’ තුළ ඇති විය හැක. එ මඟින් සිංහලයා විසින් අතීතයේ දී කළ විස්කම් පිළිබඳ තොරතුරු හා සාක්කි එමට ය. ඒ සඳහා මෑත ම මෑත ඉතිහාසයෙන් ගත හැකි එක් උදාහරණයක් පමණක් ගෙනහැර දක්වමින් මෙම සටහන නිමා කරමි.

21 වැනි සියවසේ දී ලොව ම අන්ද මන්ද කළ මානුෂීය මෙහෙයුමකින් යටත් විජිත වාදීන් විසින් පෝෂණය කරනු ලබන ජාත්‍යන්තර ත්‍රස්ත ව්‍යාපාරයක් ලොව මුල්වරට සහමුලින් ම පරාජය කරනු ලැබී ය. ඒ මා කතා කරන සභ්‍යත්ව විඥානය මත පදනම් ව කරන ලද මෙහෙයුමකි. එම පරාජය තුළින් තමන්ට වූ අවමානය හා අලාභය වසා ගැනීමටයි නව යටත් විජිතවාදීන් විසින් ජාතිවාදී කොටස්වල සහයෝගය ද ඇතිව ප්‍රථම වරට සභ්‍යත්ව විඥානය යනු කුමක් දැ යි තේරුම් ගැනීමට තරම් මුහුකුරා ගිය දේශපාලන බුද්ධියක් නැති තුප්පැහි පිරිසකට රාජ්‍යයක් බිහි කර ගැනීමට ඉඩකඩ සලසා දුන් වාතාවරණයක් මෙරට නිර්මාණය කර දුන්නේ.සිදු වෙමින් පවත්නා සිත කලකිරවන සුළු සිද්ධීන් නිසා අප කලකිරී පසුබට විය යුතු නැත්තේ සභ්‍යත්ව විඥානය තුළ විස්මිත නිර්මාණශීලී විභවයක් නිධන් වී ඇති බැවිනි. අපේ ඉතිහාස කතාව පුන පුනා පෙන්නා දෙන්නේ එය යි.

- විශේෂඥ වෛද්‍ය වසන්ත දේවසිරි -

විශ්‍රාමික මහාචාර්ය රුහුණු විශ්ව විද්‍යාලය

[යුතුකම මාසික සඟරාවේ 2026 පෙබරවාරි කලාපයේ ලිපියකි]

යුතුකම ජාතික සංවිධානය

www.yuthukama.com

Like us on facebook :: https://www.facebook.com/yuthukama

බෞද්ධයන්ට අහිමි වී යන උරුමය

වඩ්ඩමාන පබ්බත හෙවත් වඩුන්නාගල විහාරය

ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාවාස විකාශනය පිළිබඳ අවබෝධයක් ඇති සැවොම දන්නා කරුණක් නම්, බුදුදහම ලැබීමත් සමඟ අනුරාධපුරය මුල් කරගෙන විකාශනය වූ බුදුසමයේ සශ්‍රීකම බෞද්ධ ප්‍රබෝධය ඇති වූයේ අනුරාධපුරයෙන් උතුරු දෙසට වන්නට බවයි. ඒ මිහින්තලය මධ්‍යස්ථානය කරගනිමිනි. අදටත් වැඩිම බෞද්ධ පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි හමුවන්නේ ලංකාවේ අනෙක් පළාත්වලට සාපේක්ෂව මෙම කලාපයෙනි. එයින් වවුනියා දිස්ත්‍රික්කය සුවිශේෂී වේ.

උතුරු පළාතේ වවුනියා දිස්ත්‍රික්කයට අයත් නයිනමඩු වන රක්ෂිතය මධ්‍යයේ, අඩි 300ක් පමණ උසැති ලෙන් සහිත පර්වත භූමියක් වටා මෙම සුන්දර බෞද්ධ ආරාම සංකීර්ණය පිහිටා ඇත. මෙම ස්ථානය සඳහා මෑතකදී ‘වෙඩිකිනාරිමලය’ යන නම භාවිතා කිරීමට පටන්ගෙන තිබේ. එහෙත් මෙහි ඓතිහාසික නාමය ‘වඩ්ඩමාන පබ්බත විහාරය’ බව පූජ්‍ය එල්ලාවල මේධානන්ද හිමියන් පෙන්වා දී ඇත. අනුරාධපුර යුගයේ මුල්ම කාලයට අයත්, රහතන් වහන්සේලාගේ පහසින් හෙබි මෙම වඩුන්නාගල විහාරයේ අඳුරු ශෝකාලාපය මෙසේ දිග හරිමි.

වඩුන්නාගල පිළිබඳ ඉතිහාසය පිරික්සීමේදී පෙනී යන්නේ, මෙය ක්‍රි.පූ. 3-1 සියවස්වලට අයත්, වංශකතාවල මෙන්ම ශිලා ලිපිවල ද සඳහන් වන පුරාණ බෞද්ධ ආරාමයක් බවයි. පූජ්‍ය එල්ලාවල මේධානන්ද හිමියන්ගේ මතය අනුව මෙම විහාරය නාග ගෝත්‍රිකයන්ගේ නිර්මාණයකි. මෙහි ඇති බ්‍රාහ්මී ගුහා ලිපිවල බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලාට ලෙන් පූජා කළ බව පැහැදිලිව සඳහන් වේ. ඉන් එක් ලිපියක, "පරුමක පුෂමිතපුතෂ මහ ලෙනේ අගත අනගත චතුදිශ සඝස දිනේ" (ප්‍රමුඛ පුෂමිතගේ පුත් විසින් සිව්දිගින් පැමිණි නොපැමිණි මහා සංඝයාට මේ මහා ලෙන පරිත්‍යාග කරන ලදී) යනුවෙන් සඳහන් වේ. ක්‍රි.පූ. 2 වන සියවසේදී මහා සංඝරත්නය උදෙසා සඝසතු කොට මෙම ලෙන් පූජා කළ බව එහි ඇති ප්‍රධාන සෙල්ලිපි තුනක දැක්වේ. මෙම ලිපි මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන මහතා විසින් කියවා, ‘Inscriptions of Ceylon – Volume I’ ග්‍රන්ථයේ ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.

විශේෂයෙන්ම පර්වතය මුදුනේ ස්තූප දෙකක නටබුන් පැවති අතර, ඒවා මුලින් සොයාගන්නා විට එක් ස්තූපයක් අඩි 46ක වටප්‍රමාණයකින් සහ අඩි 11ක උසකින් ද, අනෙක් ස්තූපය අඩි 21ක වටප්‍රමාණයකින් සහ අඩි 06ක උසකින් ද යුක්ත විය. මෙම ආරාමය වටා පුරාණ වැව් 11ක් හමුවීමෙන් තහවුරු වන්නේ, වඩුන්නාගල යනු හුදෙක් එක් විහාරයක් නොව විශාල පුරාණ ජනාවාසයක මධ්‍යස්ථානයක් බවයි. එම නටබුන් අතර කාලයාගේ ඇවෑමෙන් ගෙවී ගිය සිරිපා ගලක් සහ බුද්ධ ප්‍රතිමාවක කොටසක් ද හමු විය.

2010 වසරේදී පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් මෙම ස්ථානය නැවත හඳුනාගෙන ලේඛනගත කරන අවස්ථාවේදී මෙහි තිබුණේ පුරාණ බෞද්ධ ආරාම අවශේෂ පමණි. එහි කිසිදු නව ගොඩනැගිල්ලක් හෝ වෙනත් ආගමික සංකේත තිබුණේ නැත.

නමුත් 2018 වසරෙන් පසු මෙම ස්ථානයට අතිශය කනගාටුදායක ඉරණමක් අත්විය. බ්‍රාහ්මී ලිපි සහිත ගුහාවල බිම් පුරවා, පර්වත මුදුනේ තිබූ ස්තූප විනාශ කර, නව දේව රූප ස්ථාපිත කරන ලදී. නයිනමඩු වනාන්තර සංරක්ෂිතය ද කපා දමා මුළු පුරාවිද්‍යා භූමියම ගිනිතැබීම ද සිදු විය. පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් මෙම අනවසර ක්‍රියාවන්ට එරෙහිව 2019 සහ 2020 වසරවල අවස්ථා තුනකදී නඩු පවරා ඇත. මේ සම්බන්ධයෙන් කිහිප දෙනෙකු අත්අඩංගුවට පත් වූ අතර, එම නඩු තවමත් වවුනියා අධිකරණයේ පවතී. එහෙත් විවිධ බලපෑම් හේතුවෙන් නීතිය නිසි ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවන බවට තොරතුරු අනාවරණය වේ.පැවති ස්තූප දෙකෙහි ගඩොල් ගලවා වෙනත් තැනක ගොඩගසා ඇති අතර, තිබූ සිරිපා ගල ද අතුරුදන් කර ඇත. සෙල්ලිපි මතට පිටතින් පස් ගෙනැවිත් දමා සමතලා කොට වසා දමා ඇත. වසර කිහිපයකට පෙර පූජාවක් පැවැත්විය යුතු යැයි පවසා ඔවුන් අනවසරයෙන් පඩිපෙළක් තනා පර්වතය මතුපිට තිබූ සියලුම විහාර අංග අතුරුදන් කොට තිබේ. ස්තූප පැවති භූමිය තුළ ශිව ලිංගයක් තබා එය කෝවිලක් බවට පත් කර ඇත. ඒ අනුව අද මෙය ‘වඩ්ඩමාන පබ්බත විහාරය’ නොව ‘වෙඩුක්කුනාරි ආදිලිංගේශ්වරර්’ කෝවිල බවට පත් කර තිබේ.

මෙහි වඩාත් කනගාටුදායක කරුණ වන්නේ, පුරාවිද්‍යා ස්ථානයක අනන්‍යතාව විනාශ කිරීම භෞතික විනාශයට සමානව බරපතල අපරාධයක් වීමයි. 1940 අංක 9 දරන පුරාවිද්‍යා ආඥා පනත අනුව, පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයාගේ අවසරයකින් තොරව කිසිදු ආගමික කටයුත්තක් හෝ ගොඩනැගිල්ලක් පුරාවිද්‍යා භූමියක සිදු කළ නොහැක. ‘වඩුන්නාගල විහාරය’ බෞද්ධයන්ට පමණක් නොව, සමස්ත ශ්‍රී ලාංකිකයන්ටම අයත් පොදු උරුමයකි.

 

තව ද, දෙමළ අන්තවාදීන් මෙම ස්ථානය කෝවිලක් ලෙස හඳුන්වමින් අන්තර්ජාලය සහ ගූගල් සිතියම් (Google Maps) ඔස්සේ ද වැරදි තොරතුරු ප්‍රචාරය කරමින් සිටී. වඩ්ඩමාන විහාරය ලෙස යමෙකු ගූගල් සිතියම්වල සලකුණු කළ ද, සංවිධානාත්මක පිරිස් විසින් එය වාර්තා (Report) කර ඉවත් කරවනු ලබයි. උතුර සහ නැගෙනහිර පළාත්වල පමණක් බෞද්ධ ස්මාරක 1600කට වඩා හඳුනාගෙන ඇති හෙයින්, නිල වශයෙන් මෙම ස්ථාන පිළිබඳ නිවැරදි තොරතුරු ගූගල් වැනි සමාගම් වෙත තහවුරු කිරීම සංස්කෘතික අමාත්‍යාංශයේ වගකීමකි. අද අප මෙම විනාශය හමුවේ නිහඬව සිටින්නේ නම්, හෙට තවත් පුරාවිද්‍යා ස්ථාන රැසකට මෙවැනිම ඉරණමක් අත්වනු ඇත. වඩුන්නාගල වැනි අගනා පුරාණ උරුමයන් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා සමාජයේ සියලු දෙනාගේ හඬ සහ මැදිහත්වීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. ජාතියක් වශයෙන් අනාගත පරපුරට උරුමයක් ඉතිරි කිරීමට නම්, අප අද අපේ උරුමය රැක ගැනීමට කැප විය යුතුය.

- නොනිත් ලක්නිදු කරසිංහ -

ජාතික උරුමයන් සුරැකීමේ මධ්‍යස්ථානයේ ක්‍රියාකාරී සාමාජික, ඉතිහාස ගවේෂක, චිත්‍ර ශිල්පී, පාරම්පරික චිත්‍ර ශිල්පී තරුණ පදනමේ සභාපති

යුතුකම ජාතික සංවිධානය

www.yuthukama.com

Like us on facebook :: https://www.facebook.com/yuthukama