ලංකාව තුළ මෙවන් තත්ත්වයක් පවතිද්දී එසමයෙහි ලෝකයේ කුමක් සිදු වූයේද යන්න විමසා බැලීම අතිශය වැදගත් වන්නේ එම ලෝක තත්ත්වයේ සෘජු සහ වක්ර බලපෑම ලංකාවේ තත්ත්වය කෙරෙහි අනිවාර්ය බලපෑමක් එල්ල කළ බැවිනි.
බිස්මාර්ක්ගේ ජර්මනිය එක්සත් කිරීමේ ව්යාපාරයේ ප්රතිඵලයක් ලෙස 1871 වන විට ජර්මන් අධිරාජ්යය නිල වශයෙන් බිහි විය. ඉන් අනතුරුව ගෙවුණු කාලය තුළ නව ජර්මනිය කාර්මික සහ යුදමය ක්ෂේත්රවල විප්ලවීය දියුණුවක් අත් කර ගනිමින් එතෙක් යුරෝපයේ බලවතෙකු වශයෙන් සිටි ප්රංශය පරාජය කරන්නට ද, එවකට ලෝක බලවතාගේ භූමිකාවට පණ පොවමින් සිටි බ්රිතාන්යට අභියෝග කිරීමට ද පෙළඹුණි. 1897 දී එවකට ජර්මානු විදේශ ලේකම්වරයා ජර්මන් පාර්ලිමේන්තුව හමුවේ ප්රකාශ කළේ ‘තමන්ට ද හිරු නොබසින අධිරාජ්යයක් අවශ්ය බවයි’.
යුරෝපයේ උද්ගත වූ මෙම බල තරගයේ නිශ්චිත ප්රතිඵලය වූයේ 1914 පළමු ලෝක යුද්ධය ආරම්භ වීමයි. 1918 දී යුද්ධය අවසාන වන විට අවම වශයෙන් මිලියන 16ක ජීවිත විනාශ වී තිබුණි. එපමණක් නොව ජර්මන්, ඔටෝමන්, රුසියන් සහ ඔස්ට්රො-හන්ගේරියන් අධිරාජ්ය බිඳ වැටී තිබුණි. යුද්ධයේ ජයග්රාහකයා වූයේ බ්රිතාන්ය ප්රමුඛ මිත්ර පක්ෂයයි. ප්රංශය, එක්සත් ජනපදය, ඉතාලිය සහ රුසියාව අනෙකුත් මිත්ර පාර්ශ්විකයන් විය. 1917 දී යුද පීඩනය මධ්යයේ ඇති වූ කොමියුනිස්ට් විප්ලවය හේතුවෙන් 1917 න් පසුව රුසියාව තවදුරටත් යුද්ධයේ පාර්ශ්වකරුවෙකු නොවීය.
පළමු ලෝක යුද්ධයේ බ්රිතාන්ය ජයග්රහණය එක් අතකින් ලෝකය තුළ ඔවුන් අත්කරගෙන තිබූ අද්විතීය තත්ත්වය තහවුරු කරන්නක් විය. ලංකාව වැනි බ්රිතාන්ය යටත් විජිතයන් තුළ සිටි, ඔවුන්ගේ අනුකාරක පන්තිය තව තවත් ඔවුන් වෙත හිතෛෂී කරවීම සඳහා ලෝක යුද්ධයේ ප්රතිඵල හේතු විය. එහෙත් අනෙක් අතට ලෝක යුද්ධයේ ප්රතිඵලයක් ලෙස බ්රිතාන්යයේ ආර්ථිකය බෙහෙවින් දුර්වල විය. ලෝක යුද්ධය නිම වූ වහාම අයර්ලන්තයේ, ඇෆ්ගනිස්ථානයේ, ඉරාකයේ සහ ඊජිප්තුවේ කැරලිවලට මුහුණ දී එම ප්රදේශ අත් හැර දැමීමට බ්රිතාන්යට සිදු විය.
එසේම 1924 දී බ්රිතාන්යයේ පළමු වරට කම්කරු පක්ෂය බලයට පත් වීම ද සිදු විය. වැඩකරන ජනතාව වෙනුවෙන්, සුභසාධනය වෙනුවෙන් පෙනී සිටි කම්කරු පක්ෂයේ බලයට පත් වීම, බ්රිතාන්යට හිමිව තිබූ යටත් විජිතවල යටත්විජිතවාසීන්ගේ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් ද පෙනී සිටීමට හේතු විය.
මේ සියල්ලටමත් වඩා වැදගත් සිදුවීම වූයේ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ගෝලීය බලවතෙකු ලෙස නැගී සිටීමත්, නැගෙනහිර යුරෝපයේ රුසියාව කේන්ද්ර කරගනිමින් අධිරාජ්ය විරෝධී, ධනපති විරෝධී කොමියුනිස්ට් බලයක් පැතිරීම ආරම්භ වීමත් ය. පළමු ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව එළඹි සමය තුළදී මෙම එක්සත් ජනපදය සහ රුසියාව යන රාජ්යයන් දෙකම ජාතීන්ගේ ස්වයං නිර්ණ අයිතිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටිමින් පැරණි යුරෝපා බලවතුන්ගේ අධිරාජ්යයන් විසුරුවා දැමීම පිණිස මතවාදිමය වශයෙන් සහ රාජ්ය තාන්ත්රික වශයෙන් තෙරපුමක් එල්ල කරන ලදි.
ලෝක යුද්ධ සමය තුළදී ලංකාව, ඉන්දියාව ඇතුළු යටත් විජිත බ්රිතාන්යයේ ජයග්රහණය වෙනුවෙන් නන් අයුරින් දායකත්වය ලබා දුනි. ලංකාවේ ධනවතුන් ගණනාවක්ම බ්රිතාන්ය යුද අරමුදල සඳහා මුදල් පරිත්යාග කළ අතර ඒ ඔස්සේ නයිට් පදවි නම්බුනාම පවා හිමි කර ගැනීමට උත්සුක වූහ.
ලාංකික දෙමළ ධනවතුන් විසින් ලෝක යුද්ධය සඳහා බ්රිතාන්ය රජය වෙත පරිත්යාග කරන ලද ගුවන් යානය. මෙය "Jaffna" යනුවෙන් නම් කොට තිබුණි.
මෙම තත්ත්වයේ ප්රතිඵලයක් ලෙස යටත් විජිතවල ජාතීන් වෙත යම් පාලන බලතල ලබා දීම සඳහා බ්රිතාන්ය අධිරාජ්යය පෙළඹිණි. 1920 මැනිං ප්රතිසංස්කරණ යටතේ සහ 1924 මැනිං ඩෙවොන්ෂයර් ප්රතිසංස්කරණ යටතේ පැවති මැතිවරණ දෙක ඔස්සේ ලංකා ජන සමාජය තුළ ප්රජාතන්ත්රවාදී නව දේශපාලන ක්රමයක් පිළිබඳව මහත් උනන්දුවක් දැල්වීමට සමත් වූ බව පෙනේ. ඒ අනුව පළමු ලෝක යුද්ධය නිමා වීමෙන් පසුව නැවත දෙවන ලෝක යුද්ධය ආරම්භ වීමට ආසන්න කාලය දක්වාම ලංකාවේ දේශපාලනය තුළ දැකිය හැකි වූයේ ආණ්ඩුක්රම ප්රතිසංස්කරණ, ඒ මත පැවැත්වෙන මැතිවරණ, දක්ෂිණාංශික සහ වාමාංශික දේශපාලන මතවාද පිළිබඳව දැල්වුණු උනන්දුවකින් ක්රියාත්මක වූ දේශපාලන ක්රියාකාරකම් ය. මෙම කාලවකවානුව තුළ සිංහල බෞද්ධ ජාතික ව්යාපාරය සහමුලින්ම පාහේ නිද්රෝපගතව නොපැවතුණා යැයි යමෙකුට තර්ක කළ හැකි නොවේ. ඊට හේතුව වන්නේ සිංහල බෞද්ධ ජාතික ව්යාපාරය තුළින් පැන නැගි බලපෑම් සහගත දේශපාලන මැදිහත්වීම් මෙම කාලය තුළ වාර්තා නොවීමයි.
පළමු ලෝක යුද්ධය නිමා වීමෙන් පසුව එළඹුණු කාලයේ ලංකාවේ දේශපාලන ක්රියාකාරිකයන් අතර ප්රධාන ප්රවාහ දෙකක් හඳුනා ගත හැකි බව අපගේ නිරීක්ෂණයයි. මින් පළමු ප්රවාහය වූයේ බ්රිතාන්ය පාලනය සමඟ තවදුරටත් පක්ෂපාතීව කටයුතු කරමින් ඒ ඔස්සේ රාජ්ය බලයට සමීප වීමට උත්සාහ කළ ප්රවාහයයි. මෙම ප්රවාහයේ ප්රධාන සංවිධානය ලෙස ලංකා ජාතික සංගමය හැඳින්විය හැකිය. ලංකා තමිල් ලීගය ද නියෝජනය කළේ මෙම ප්රවාහයයි. ධනවත් සහ බලවත් යුරෝපීය ඌරුව අනුකරණය කළ පවුල්වල උගත් පිරිසක් මෙම ප්රවාහය නියෝජනය කළහ. ඔවුන් ප්රධාන වශයෙන් බටහිර යුරෝපීය දක්ෂිණාංශික දේශපාලන මතවාදය අගය කරන්නෝ වූහ.
දෙවන ප්රවාහය වූයේ ලංකාව පූර්ණ වශයෙන් බ්රිතාන්ය අධිරාජ්යයෙන් ස්වාධීනත්වය ලබා ගත යුතු බව විශ්වාස කළ ප්රවාහයයි. යාපනය තරුණ සංගමය සහ තරුණ ලංකා සංගමය ඒ අතර ප්රධාන විය. මීට අමතරව දකුණු කොළඹ, උතුරු කොළඹ, පානදුර, මොරටුව, මහනුවර ආදී නාගරික ප්රදේශ කේන්ද්ර කරගනිමින් ද විවිධ මට්ටමේ තරුණ සමිති බිහිව තිබූ අතර ඔවුහු ද මෙම මතය නියෝජනය කළහ. මෙම ප්රවාහය නියෝජනය කළ ක්රියාධරයෝ බොහෝ දෙනා උගත් වෘත්තිකයෝ වූහ. බ්රිතාන්ය අධිරාජ්යයේ සහ ඔවුන්ට පක්ෂපාතී ස්වදේශිකයන්ගේ සම්ප්රදායවාදී දක්ෂිණාංශික අදහස්වලට එදිරිව ස්ථානගත වීමේ අවශ්යතාවය මෙම ප්රවාහයට පැවතුණි. එවකට සමකාලීන ලෝක තත්ත්වය තුළ සම්ප්රදායවාදී දක්ෂිණාංශයට අභියෝග කරමින් පෙරට පැමිණියේ වාමාංශික කම්කරු ව්යාපාර සහ මාක්ස්වාදී සමාජවාදී ව්යාපාරයි. ඒ අනුව මෙම දෙවන ප්රවාහය නියෝජනය කළ පිරිස් අතරින් කොටසක් වාමාංශික කම්කරු ව්යාපාරයේ අනුගාමිකයෝ වූ අතර සෙස්සෝ මාක්ස්වාදීන් වූහ.
මෙකී දෙවන ප්රවාහය තුළ ක්රියාත්මක වූ තරුණ ලංකා සංගමය සහ යාපනේ තරුණ සංගමය පිළිබඳව ද මෙහිලා කෙටියෙන් හෝ සිහිපත් කිරීම වටී. තරුණ ලංකා සංගමය පිහිටුවනු ලැබුවේ 1920 මාර්තු 02 වන දින කොළඹදීය. මෙම දිනය (උඩරට ගිවිසුම අත්සන් කර වසර 105ක් පිරුණු දිනය) තෝරා ගැනීමෙන්ම ඔවුන්ගේ අධිරාජ්ය විරෝධී ස්වභාවය පැහැදිලි විය. මෙහි පුරෝගාමියා වූයේ ඒ.ඊ. ගුණසිංහ මහතාය. ඔහු සමඟ වික්ටර් කොරයා, සී.එච්. ඉසෙඩ්. ප්රනාන්දු සහ ජී.වී.එස්. කුලසිංහම් වැනි රැඩිකල් තරුණයන් පිරිසක් මීට එක්වූහ. ලංකා ජාතික සංගමයේ සිටි පැරණි නායකයන්ගේ "නිවට සහ යාදිනි" ප්රතිපත්තිය ගැන කලකිරුණු මෙම තරුණයන්, බ්රිතාන්යයන්ට එරෙහිව සෘජු ක්රියාමාර්ග ගත යුතු බව විශ්වාස කළහ. 1920 දශකයේ කොළඹ වරාය, රජයේ කර්මාන්තශාලා සහ දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුවේ සිදු වූ මහා වර්ජන මෙහෙයවීමේදී තරුණ ලංකා සංගමය ප්රමුඛත්වය ගත්තේය.
මෙම ව්යාපාරයේ පුරෝගාමියා වූ ඒ.ඊ. ගුණසිංහ මහතා බ්රිතාන්යයේ එවකට නැගී එමින් පැවති කම්කරු පක්ෂයේ ආභාසය ලැබූවෙකු සහ එම කම්කරු පක්ෂය සමඟ සෘජුව සම්බන්ධතා පැවැත්වූවෙකු විය. ඒ.ඊ. ගුණසිංහ මහතා 1922 දී "ලංකා කම්කරු සමිතිය" පිහිටුවූ අතර, පසුව 1928 දී එය ලංකා කම්කරු පක්ෂය ලෙස වඩාත් සංවිධානාත්මක දේශපාලන පක්ෂයක් බවට පත් විය.
ඒ.ඊ. ගුණසිංහ යන නාමය පිළිබඳව ජනප්රිය ඉතිහාසයේ සඳහන් වන්නේ ලංකාවේ පුරෝගාමී කම්කරු නායකයා වශයෙනි. සර්වජන ඡන්ද බලය දිනා ගැනීම සඳහා ඩොනමෝර් කොමිසම ඉදිරියේ සෘජුව පෙනී සිටි ස්වදේශික නායකයන් අතලොස්ස අතරින් ප්රමුඛතමයෙකු ලෙස ද, රාජ්ය මන්ත්රණ සභාවේ සභිකයෙකු ලෙස ද, කොළඹ නගර සභාවේ ප්රථම ස්වදේශික නගරාධිපතිවරයා ලෙස ද, නිදහසින් පසු ස්ථාපිත වූ ප්රථම කැබිනට් මණ්ඩලයේ ඇමතිවරයෙකු ලෙස ද, බුරුමයේ සහ ඉන්දුනීසියාවේ හිටපු තානාපතිවරයෙක් ලෙස ද ඔහු පිළිබඳව බොහෝ දෙනා දනිති. එහෙත් ඔහු පිළිබඳව ඊට වඩා වැඩි යමක් සඳහන් කළ යුතුය. අප ඒ.ඊ. ගුණසිංහයන් දකින්නේ ධර්මපාලතුමාගේ ව්යාපාරය තුළින් බිහි වූ වඩාත් ජනප්රියවාදී දේශපාලනඥයෙකු ලෙසය. 1891 දී මහනුවරදී උපත ලද ගුණසිංහයන් තරුණයෙකු වශයෙන් ධර්මපාලතුමාගේ අමධ්යප ව්යාපාරය හා එක් වූ බව පෙනේ. 1915 කෝලහාලය අවස්ථාවේදී ඔහු සිරගත විය. ධර්මපාලතුමාගේ "සිංහල බෞද්ධයා" පුවත්පතට තරුණ ගුණසිංහ ලිපි රචනා කරන ලදි. 1915 කෝලහාල සමයේ ගුණසිංහ මහතා සිරගත කර සිටි අවස්ථාවේදී, එවකට ඉන්දියාවේ සිටි ධර්මපාලතුමා ඔහු කෙරෙහි දැඩි අවධානයක් යොමු කළේය. ධර්මපාලතුමා සිය පෞද්ගලික ලිපි ලේඛනවල ගුණසිංහ වැන්නවුන් විඳින දුක් ගැහැට ගැන කම්පාවෙන් සටහන් තබා ඇත. ගුණසිංහ මහතා සිය මුල්කාලීන පුවත්පත් සහ සංවිධාන කටයුතු ආරම්භ කරන විට, ධර්මපාලතුමා ඔහුට අවශ්ය උපදෙස් සහ යම් මට්ටමක මූල්යමය නොවන අනුග්රහයන් ලබා දුන් බව කියවේ. ගුණසිංහ මහතාගේ "වීරයා" පුවත්පතට ධර්මපාලතුමාගේ ආශිර්වාදය හිමි විය. ධර්මපාලතුමා වරක් ගුණසිංහ මහතා වෙත ලිපියක් යවමින් ප්රකාශ කර ඇත්තේ, "ඔබ වැනි තරුණයන් දස දෙනෙකු සිටියහොත් ලංකාවට නිදහස ලබා ගැනීම අපහසු නොවන බවයි." මෙය ඔවුන් දෙදෙනා අතර තිබූ පෞද්ගලික විශ්වාසය සහ ඇගයීම මැනවින් පෙන්වන සාධකයකි.
කෙසේ වෙතත්, 1920 දශකයේ අගභාගය වන විට ගුණසිංහ මහතා වැඩි වශයෙන් බටහිර මාදිලියේ කම්කරු දේශපාලනයට යොමු වීම ගැන ධර්මපාලතුමා සිය දිනපොතේ යම් යම් විවේචන ද සටහන් කර ඇත. නමුත් අවසානය තෙක්ම ගුණසිංහයන් ජාතිකවාදී ස්ථාවරයක් මත පිහිටා සිය කම්කරු ව්යාපාරය මෙහෙයවූ බව ඔහුගේ භාවිතාව ඔස්සේ පැහැදිලි වේ. 1930 දශකයේ මුල් භාගයේ ලෝකය පුරා පැතිර ගිය ආර්ථික අර්බුදය ලංකාවට ද දැඩි ලෙස බලපෑවේය. එම බලපෑම ඔස්සේ රටේ රැකියා වියුක්තිය ඉහළ ගියේය. එවකට විදේශිකයන් අඩු වැටුප් යටතේ කම්කරුවන් සහ වෘත්තිකයන් ලෙස සේවයට බඳවා ගැනීම බහුලව සිදු වූ අතර එම අවස්ථාවේදී ‘ලංකාව ලාංකිකයන්ට’ යන සටන් පාඨය පෙරට ගෙන එමින් ගුණසිංහ මහතා නාගරික සිංහල කම්කරුවන් වෙනුවෙන් තිරව පෙනී සිටියේය. එසමයෙහි නැගී එමින් පැවති සමසමාජ ව්යාපාරයේ මාක්ස්වාදීන් එවිට ගුණසිංහ මහතාව නිර්දය ලෙස විවේචනය කළේ ගුණසිංහ සිංහල බෞද්ධ ජාතික ව්යාපාරයේ සිරකරුවෙකු වී ඇති බව කියමිනි. ඒ.ඊ. ගුණසිංහ මහතා අපගේ ජාතික ව්යාපාරයේ වැදගත් නායකයෙකු ලෙස අප කල්පනා කරන්නෙමු.
යාපනය තරුණ සංගමය යනු ඉහත සඳහන් කළ "දෙවන ප්රවාහයේ" (පූර්ණ නිදහස අපේක්ෂා කළ) ආරම්භක නියමුවෙකු ලෙස හැඳින්විය හැකිය. 1924 දී යාපනයේ මධ්ය මහා විද්යාලයේ ආචාර්යවරයෙකු වූ හෑන්ඩි පර්පින්බනායගම් මහතාගේ මූලිකත්වයෙන් මෙය ආරම්භ විය. මුලින් මෙය හැඳින්වූයේ "යාපනය ශිෂ්ය සංගමය" ලෙසයි. සිංහල සහ දෙමළ ප්රභූ නායකයන් (පළමු ප්රවාහය) බ්රිතාන්යයන්ගෙන් සුළු ව්යවස්ථාපිත සහන ඉල්ලා සිටියදී, යාපනය තරුණ සංගමය ඉන්දියාවේ "ස්වරාජ්" ව්යාපාරයේ ආභාසය ලබා පූර්ණ නිදහස ඉල්ලා සිටියහ. ඔවුහු මහත්මා ගාන්ධි සහ ජවහර්ලාල් නේරු ලංකාවට ගෙන්වා ගැනීමට පුරෝගාමී වූහ. සර්වජන ඡන්ද බලය වෙනුවෙන් ඔවුහු පෙනී සිටියහ. පසුව 1931 දී එය "යාපනය තරුණ සංගමය" ලෙස නම වෙනස් කරන ලදී. 1930 අග භාගයේ යාපනය තරුණ සංගමය දුර්වල වූ විට එහි ක්රියාකාරිකයන් බොහෝ දෙනෙක් සමසමාජ පක්ෂය හා සම්බන්ධ වූහ.
පළමු ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව එළඹුණු කාලයේදී ලංකාවේ දේශපාලනය මේ ආකාර ප්රධාන ප්රවාහ ද්විත්වයකට බෙදී යන අතර සිංහල බෞද්ධ ජාතික ව්යාපාරය ස්ථානගත වූයේ කොතැනක ද?
1860 දශකයේදී බෞද්ධ ආගමික පුනර්ජීවන ව්යාපාරයෙන් ආරම්භ වී, ධර්මපාලතුමාගේ නායකත්වයෙන් සිංහල බෞද්ධ ජාතික ව්යාපාරය දක්වා වූ වර්ධනීය අවධියකින් පසුව අප හට පැහැදිලිව හඳුනාගත හැක්කේ සිංහල බෞද්ධ ජාතික ව්යාපාරය ඉහත අප සඳහන් කරන ලද ප්රධාන දේශපාලන ප්රවාහ දෙක තුළට බෙදී ඒවා තුළ ගිලී ගිය බවයි. එකී බෙදීම සහ ගිලී යාම අද දක්වාත් අඛණ්ඩව පැවතෙමින් එන අතර සිංහල බෞද්ධ ජාතික ව්යාපාරයේ ප්රධාන ඌණතාවක් වශයෙන් ද මෙම බෙදීම සහ ගිලී යාම හඳුනාගත හැකිය.
දක්ෂිණාංශික සහ වාමාංශික දේශපාලන මතවාද අතික්රමණය කරමින් සිංහල බෞද්ධ ශිෂ්ටාචාරයේ උරුමය මත පදනම් වූ දේශපාලන චින්තනයක් ගොඩනංවා එය ඉදිරියට ගෙන යාමට අපොහොසත් වීම හේතුවෙන් සිංහල බෞද්ධ ජාතික ව්යාපාරයේ නායකයන් ලෙස පෙනී සිටි චරිත ඉහත සඳහන් කළ ප්රවාහයන් දෙක අතර බෙදී ගිලී ගියත් ජන සමාජය තුළ තවමත් ඒ සඳහා රික්තකයක් ඉතිරි වී තිබුණි. 1920-30 කාලය තුළ මෙම රික්තකය සඳහා යම් තරමකින් වත් ආමන්ත්රණය කිරීමට උත්සාහ කළ වැදගත් නායකයෙක් වශයෙන් ඊ.ඩබ්ලිව්. පෙරේරා මහතා හැඳින්විය හැකිය.
සිංහල රාජධානිය විසින් භාවිතා කළ සිංහ ධජය නැවත සොයාගෙන එය ජනගත කිරීමේ මූලිකයා වූයේ මෙතුමා ය. තවද 1915 කෝලහාලයට මුවා වෙමින් සිංහල බෞද්ධයන් මර්දනය කිරීම සඳහා යටත් විජිත ආණ්ඩුව අනුගමනය කළ ම්ලේච්ඡ පිළිවෙත පිළිබඳව එංගලන්තය වෙත පෙත්සමක් මගින් තොරතුරු ඉදිරිපත් කරනු ලැබූ වැඩපිළිවෙළේ එම පෙත්සම සිය සපත්තු අඩියේ සඟවාගෙන එංගලන්තය වෙත ගෙන ගියේ ද මෙතුමා විසිනි. 1919 ලංකා ජාතික සංගමය පිහිටවූ විට මෙතුමා එහි උද්යෝගීමත් නායකයෙක් විය. 1921 ව්යවස්ථාදායක සභා මැතිවරණයේදී මධ්යම පළාත නියෝජනය කරමින් තේරී පත් වූ මෙතුමා 1924 දී කළුතර නියෝජනය කරමින් නැවත ව්යවස්ථාදායක සභාවට තේරී පත් විය. මෙම කාලයේදී ලංකා ජාතික සංගමය තුළ උද්ගත වූ අර්බුදවල ප්රතිඵලයක් වශයෙන් ඉන් ඉවත්ව "ජාති හිතෛෂී පක්ෂය" පිහිටුවා ගැනීමට ඔහු කටයුතු කළේය. ව්යවස්ථාදායක සභාව තුළ සිංහල බෞද්ධ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් හඬ නැගීමට කටයුතු කළ නායකයෙකු ලෙස මෙතුමා හැඳින්විය හැකිය.
ඊ.ඩබ්ලිව්. පෙරේරාගේ ජාති හිතෛෂී පක්ෂය පුළුල් ජන පදනමක් සහිත දේශපාලන සංවිධානයක් නොවීය. එය සිංහල බෞද්ධ ප්රභූත්වය මත පදනම් වූවකි. ඩොනමෝර් ප්රතිසංස්කරණ යටතේ සර්වජන ඡන්ද බලය ලබා දීමට එරෙහිව හඬ නැගූවෙකු ලෙස ඊ.ඩබ්ලිව්. පෙරේරා මහතා ප්රකටය. ඔහුගේ තර්කය වූයේ නූගතුන් වෙත ඡන්ද බලය ලබා දීම යහපත් ප්රතිඵල ඇති නොකරන බවයි.
මෙම සිංහල බෞද්ධ ප්රභූවාදී ජාති හිතෛෂී පක්ෂයෙන් 1926 දී උගත් ධනවත් ප්රභූ තරුණයෙකු ලංකාවේ දේශපාලනයට අවතීර්ණ විය. ඔහු සිංහල බෞද්ධ ජාතික ව්යාපාරයේ දේශපාලන ගමන් මගෙහි තීරණාත්මක භූමිකාවට පණ පෙවූවෙකු විය. ඔහු නමින් එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායකයි.
ඉහත අප විසින් දීර්ඝව පැහැදිලි කළ ප්රධාන දේශපාලන ප්රවාහ දෙක මගින් ආමන්ත්රණය නොකෙරෙන දැවැන්ත රික්තකයක් මෙරට ජන සමාජයේ පවතින බවත්, එම හිඩැසට සිංහල බෞද්ධ ජාතිකත්ව දේශපාලනය මගින් ආමන්ත්රණය කළ හැකි බවත්, එය දේශපාලනිකව භාවිතා කොට බලය අත්පත් කර ගැනීමක් දක්වා මෙහෙයවීමේ ගම්යතාවක් පවතින බලවේගයක් බවත් පැහැදිලිව හඳුනා ගැනීමේ ඉවක් බණ්ඩාරනායක තරුණයාට තිබුණු බව පෙනේ. ඊ.ඩබ්ලිව්. පෙරේරාගේ ජාති හිතෛෂී පක්ෂයේ ප්රභූවාදී සිංහල බෞද්ධ දේශපාලනය තමාගේ ගමන යාමට අවශ්ය ජවය නොසපයන බව බණ්ඩාරනායක තරුණයා තේරුම් ගන්නට ඇත. ඒ අනුව එම පක්ෂයේ ලේකම්ව සිටියදීම ඉන් ඉවත්ව ලංකා ජාතික සංගමය ඔස්සේ සිය ගමන යාමට බණ්ඩාරනායක උත්සාහ කළේය.
1931 දී ඩොනමෝර් ආණ්ඩුක්රමය යටතේ පැවති පළමු රාජ්ය මන්ත්රණ සභා මැතිවරණය සඳහා වේයන්ගොඩ ආසනයෙන් නිතරඟයෙන් තේරී පත් වූ බණ්ඩාරනායක, 1934 දී ලංකා ජාතික සංගමයේ සිටියදීම "සිංහල මහා සභාව" ස්ථාපිත කිරීමට කටයුතු කරන ලදි.
සිංහල මහා සභාව ස්ථාපිත කොට එහි සභාපතිවරයා වශයෙන් පත් වන විට බණ්ඩාරනායක මහතාගේ වයස අවුරුදු 35 කි. නායකත්වයක් නොමැතිව ඉබාගාතේ යමින් සිටින සිංහල බෞද්ධ ජාතික ව්යාපාරය තුළ පවතින දේශපාලන ගතිකය ඔහු ඒ වන විටත් මැනවින් හඳුනාගෙන තිබුණි. එය ඔහු අවංකව සිංහල බෞද්ධ ජාතික ව්යාපාරයේ උන්නතිය වෙනුවෙන් සිදු කළ දෙයක් ද නැතහොත් සිය දේශපාලන මාවත සකස් කර ගැනීමේ අභිප්රායෙන් ගත් හුදු උපක්රමික වෑයමක් ද යන්න නිවැරදිව දන්නේ ඔහුගේම හෘද සාක්ෂිය පමණි. ඒ කෙසේ වෙතත් බණ්ඩාරනායක මහතා සිංහල බෞද්ධ ජාතික ව්යාපාරයේ වැදගත් නායකයෙකු ලෙස අප හඳුන්වා දෙන්නෙමු.
සිංහල මහා සභාව තනි පක්ෂයකට වඩා ඒ වන විට විසිරී තනි තනිව ක්රියාත්මක වෙමින් පැවති බලවේග ගණනාවක එකතුවක් ලෙස හඳුනා ගැනීම සුදුසුය. ප්රධාන නගර කේන්ද්ර කර ගනිමින් ක්රියාත්මක වූ බෞද්ධ සංගම්, පෙරදිග වෙදකමෙහි නියුතු වෛද්යවරුන්ගේ සංගම්, ස්වභාෂා ඉගැන්වීමේ නියුතු ගුරුවරුන්ගේ සංගම් ඊට එක් විය. විද්යෝදය සහ විද්යාලංකාර මහ පිරිවෙන් මූලික කරගත් උගත් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ආශිර්වාදය ඊට හිමි විය.
සිංහල මහා සභාවේ ආරම්භයේදීම ඊට සහයෝගය පළ කළ තවත් රාජ්ය මන්ත්රණ සභා සභිකයන් කිහිප පළක්ම වූහ. ඔවුන් වන්නේ ගාලු ආසනයෙන් තේරී පත් වූ සී.ඩබ්.ඩබ්. කන්නංගර, කුරුණෑගල ආසනයෙන් තේරී පත් වූ ජෝන් කොතලාවල, හොරණ ආසනයෙන් තේරී පත් වූ ඒ.පී. ජයසූරිය, ගම්පොළ ආසනයෙන් තේරී පත් වූ ආර්.එස්.එස්. ගුණවර්ධන, උඩුගම ආසනයෙන් තේරී පත් වූ එච්.ඩබ්ලිව්. අමරසූරිය යන මහත්වරුන් ය. මොවුන් සියල්ලෝම සිංහල මහා සභාවේ සාමාජිකයන් ලෙස කටයුතු කළේ ලංකා ජාතික සංගමයේ ප්රබල නායකයන් ලෙස කටයුතු කරමින් සිටියදීමය..
[යුතුකම සඟරාවේ දෙසැම්බර් කලාපයේ ලිපියකි..]
-පැතුම් ඒ. රණසිංහ-
ලේකම් -යුතුකම ජාතික සංවිධානය
www.yuthukama.com
www.yuthukama.com
Like us on facebook :: https://www.facebook.com/yuthukama
0 comments :
ෆේස්බුක් ගිණුමක් නොමැතිවත් මෙතනින් ඔබේ අදහස පළ කළ හැක .