වහලක් නැති ජනරජය

නොනවතින දරුණු ආර්ථික කුණාටුවක අඳුරු මීදුම් පටලයකට මැදිව, ශ්‍රී ලාංකීය අප පසුගිය මැයි 22 දින අපගේ 54 වන ජනරජ දිනය සැමරුවෙමු. මේ, ජනරජයේ වර්තමාන ඉරණම සහ අනාගතය පිළිබඳව ලියැවෙන විචාරාත්මක පසුබිම් සටහනකි.

ස්වෛරී, ස්වාධීන "ශ්‍රී ලංකා ජනරජය" උපත ලැබුවේ 1972 වසරේදී සම්මත කරන ලද පළමු ජනරජ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවත් සමඟය. ලෝකයේ රටවල් 150 ක් පමණ සිය නිල නාමයට "ජනරජය" යන්න එකතු කරගෙන සිටිය ද, "ප්‍රජාතාන්ත්‍රික" සහ "සමාජවාදී" යන එකිනෙකට පරස්පර මතවාද ද්විත්වයම එකට අමුණා භාවිත කරන ලොව එකම රට ශ්‍රී ලංකාව පමණි. ජනරජයේ නාමය මෙසේ වෙනස් කළ ජයවර්ධන මහතා, එතෙක් රට තුළ පැවති සමස්ත ආර්ථික නියමයන් ද උඩුයටිකුරු කළේය.

එකල ගෝලීය ප්‍රවණතාවන් දෙස බැලීමේදී තවත් රටවල් රැසක් මෙවැනි විවෘත ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා යොමු වෙමින් තිබූ බව සැබෑවකි. එහෙත්, ඉතිහාසය විසින් අද වන විට ඉතා තිත්ත ලෙස ඔප්පු කර පෙන්වා දී ඇත්තේ, ජයවර්ධන මහතාගේ "අවිචාරවත්, සැලසුම් රහිත සහ අසමතුලිත" විවෘත ආර්ථික මුලපිරීම් දේශීය නිෂ්පාදනය නසා දමා, රටේ දිගුකාලීන ආර්ථික බංකොලොත්භාවයට සහ අස්ථාවරත්වයට නිශ්චිතවම පදනම දැමූ බවයි.මෙම සැලසුම් රහිත ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණවල විනාශකාරී ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, විවෘත ආර්ථිකය ඇරඹි දින සිට අද දක්වාම අපේ රට ජංගම ගිණුමේ සහ අයවැය ලේඛනයේ ද්විත්ව හිඟයෙන් අඛණ්ඩව බැටකමින් සිටී. දේශීය පරිභෝජනය දේශීය නිෂ්පාදන ධාරිතාව ඉක්මවා යාම නිසා ඇති වූ මෙම දැවැන්ත පරතරය පියවා ගැනීමට අපට දිගින් දිගටම විදේශීය ණය මතම යැපීමට සිදු විය.

මෙහිදී රටට ලැබෙන එකම "ණය නොවන" ස්ථාවර විදේශ විනිමය ලැබීම වන්නේ භාණ්ඩ හා සේවා අපනයනයයි. එහෙත් අතිශය කනගාටුදායක යථාර්ථය නම්, 54 වන ජනරජ දිනය සමරන අද වන විටත් අප රටේ අපනයනකරුවන් තමන් උපයන ඩොලර් දේශීය මූල්‍ය පද්ධතිය තුළට නොගෙනැවිත්, ඒවා විදේශයන්හිම රඳවා තැබීමේ අත්තනෝමතික පිළිවෙතක නිරත වීමයි. මෙය හුදෙක් පුරවැසියාගේ දේශප්‍රේමය පිළිබඳ ගැටලුවක් පමණක් නොවේ; ජනරජයේ පාලකයන් විසින් කාලයෙන් කාලයට ක්‍රියාත්මක කරන ලද අදූරදර්ශී මූල්‍ය ප්‍රතිපත්ති ද මීට සෘජුවම වගකිව යුතුය. 'ග්ලෝබල් ෆයිනෑන්ෂල් ඉන්ටෙග්‍රිටි'වැනි ජාත්‍යන්තර ආයතනවල දත්ත පෙන්වා දෙන්නේ පසුගිය වසර 22ක කාලය තුළ මෙරට අපනයනකරුවන් විසින් නැවත ලංකාවට නොගෙන්වා විදේශයන්හි රඳවාගෙන ඇති මුළු මුදල ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 53.5 ක් තරම් දැවැන්ත අගයක් ගන්නා බවයි.

සිරිමාවෝ මැතිණිය ව්‍යවස්ථාදායක සභාව අමතමින්

නූතන ඩිජිටල් බැංකුකරණය, Wise හෝ Airwallex වැනි නවීන මූල්‍ය තාක්ෂණික මෙවලම් සහ විශේෂඥ නියෝජිත සේවාවන් නිසා, අද වන විට අපනයනකරුවන්ට ලංකාවේ සිටම ඩුබායි හෝ සිංගප්පූරුව වැනි රටවල තමන්ගේම අක්වෙරළ සමාගම් පිහිටුවා, බදු රහිතව විදේශීය ගිණුම්වල ඩොලර් රඳවා ගැනීම අතිශය සරල කටයුත්තක් වී ඇත.

මිනිසා මුලින්ම තමන්ගේ ස්වාර්ථය සහ පැවැත්ම සොයයි. ආර්ථික විද්‍යාවේ එන 'Rational Choice Theory' මඟින් පැහැදිලි කරන්නේ මෙම සාධකයයි. දේශප්‍රේමය වැනි උදාර හැඟීම් පවා ආර්ථික අනාරක්ෂිතභාවය හමුවේ දියවී යයි. අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ ඔස්සේ පුරවැසියාගේ දේශප්‍රේමය සහ ජාත්‍යාලය මුවහත් කිරීමට ක්‍රියාමාර්ග ගත යුතු යැයි අප යෝජනා කරන්නේ මේ සාර්ව ආර්ථික යථාර්ථය හඳුනාගෙන ඇති බැවිනි.

2022 වසරේදී අප මුහුණ දුන් මහා ආර්ථික විනාශයේ පෙරනිමිති, නැවත වරක් දරුණු ලෙස රට තුළ ඉස්මතු වෙමින් පවතින බව පෙනේ. 1953 විනිමය පාලන පනත යටතේ විදේශ විනිමය වංචා යනු සිරදඬුවම් ලැබිය හැකි බරපතළ සාපරාධී වැරදි වී තිබුණි. එහෙත්, යහපාලන රජය සමයේ රනිල් වික්‍රමසිංහ සහ රවි කරුණානායක යන මහත්වරුන් විසින් හඳුන්වා දුන් "2017 අංක 12 දරන විදේශ විනිමය පනත" මඟින් මෙම වැරදි සාපරාධී නොවන සිවිල් වැරදි බවට පත් කර, දණ්ඩනීය නීති සියල්ල ලිහිල් කළේය. රේගුව සතු වූ විමර්ශන බලතල කපා හැරියේය. ඩොලර් පිටරට රඳවා තැබීමට අපනයනකරුවන්ට තිබූ නීතිමය බිය නැති කළ ප්‍රධාන සිදුර එයයි.

2016 වසරේදී යහපාලන රජය IMF සමඟ එළඹුණු ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.5 ක විස්තීර්ණ අරමුදල් පහසුකම් ගිවිසුමේ ප්‍රධාන ව්‍යුහාත්මක කොන්දේසියක් වූයේ, "ආයෝජන පහසු කිරීම සහ ව්‍යාපාරික විශ්වාසය ගොඩනැගීම සඳහා" මූල්‍ය නීති ලිහිල් කිරීමයි. මේ අනුව, 2017 නව විදේශ විනිමය පනත කෙටුම්පත් කෙරුණේ මෙම ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය ආයතනවල සෘජු උපදෙස් සහ නිර්දේශ මතය. මීට සමගාමීවම එම රජය ලංකා ඉතිහාසයේ විශාලතම ස්වෛරීත්ව බැඳුම්කර ණය ප්‍රමාණය ලබා ගත්තේය. 2021-2022 වසරවල මතු වූ දරුණු ආර්ථික අර්බුදය සඳහා මෙකී පියවරයන් සෘජුවම බලපෑවේය.

මතු වූ ආර්ථික අර්බුදය කළමනාකරණය කර ගැනීමට අසමත්ව, එය දේශපාලන අර්බුදයක් දක්වා උඩු දුවා ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ජනාධිපතිවරයා ධූරය හැර ගිය පසු, නැවත 2022 දී බලයට පත් වූයේ රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතාම ය. ඔහුගේ රජය IMF සමඟ ඇති කරගත් එකඟතා අනුව, පනවා තිබූ සියලුම විදේශ විනිමය සහ ප්‍රාග්ධන පාලන සීමාවන් ක්‍රමයෙන් ඉවත් කිරීමට එකඟ විය. මේ නිසා, විදේශ විනිමය රට තුළට නොගෙන වංචා කරන අපනයනකරුවන්ට එරෙහිව නැවත දැඩි දණ්ඩනීය නීති පැනවීමට රජයට ප්‍රතිපත්තිමය වශයෙන් හැකියාවක් නොතිබුණි.

2024 අගභාගයේදී ජාතික ජන බලවේගය රජය බලයට පත් වූයේ, IMF වැනි ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය ආයතනවල දැඩි කොන්දේසිවලින් රට මුදවා ගන්නා බවට පොරොන්දු දෙමිනි. නමුත් ඔවුන්ට ද අවසානයේදී IMF උපදේශකත්වය යටතේ, රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා ගමන් කළ මාවතේම ගමන් කිරීමට සිදු වී ඇත.

2022-2024 කාලය තුළ වික්‍රමසිංහ රජය විසින් ආර්ථික අර්බුදයේ බලපෑම සමනය කිරීම සඳහා ගත් වැදගත් තීරණයක් වූයේ ආනයන සීමා කිරීමයි. මේ යටතේ වාහන ආනයනය සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ සීමා කර තිබුණි. නමුත් වත්මන් රජය 2025 වසරේ මුල් භාගයේ සිට, වසර 5කට පසු වාහන ආනයනයට යළි අවසර දුන්නේය. එය ඒ මොහොතේදී මධ්‍යම පාන්තික ඡන්දදායකයා පිනවන ජනප්‍රිය තීරණයක් ලෙස පෙනෙන්නට තිබුණි. නමුත් මේ වන විට එය වත්මන් රජය ගත් තවත් අදූරදර්ශී පියවරක් බව පැහැදිලි වෙමින් පවතී.

2023 නව ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකු පනත මඟින් මහ බැංකුව ව්‍යවස්ථාදායකයෙන් සහ විධායකයෙන් ස්වාධීන කරමින් "රාජ්‍යයක් තුළ තවත් රාජ්‍යයක්" නිර්මාණය කළේය. මහ බැංකුවේ එකම ව්‍යවස්ථාපිත ඉලක්කය "මිල ස්ථායීකරණය" පමණක් වූ නිසා, විදේශ විනිමය ගලායාම වැළැක්වීම ඔවුන්ගේ ප්‍රමුඛතාවක් නොවූ බව පෙනේ.

පුද්ගලයන් සහ දේශපාලන පක්ෂ ඇති වී නැති වී යනු ඇත. නමුත් අපටත්, අපගේ නූපන් අනාගත පරපුරටත් නිදහස්, නිවහල් සහ ආර්ථික වශයෙන් ස්වාධීන ශ්‍රී ලංකා ජනරජයක් උරුම කර දීම අත්‍යවශ්‍ය කරුණකි.

ආර්ථික ශක්තියක් නොමැති ජනරජයක් යනු වහලක් නොමැති නිවසක් බඳුය; ඉන් පුරවැසියාට කිසිදු රැකවරණයක් සැලසෙන්නේ නැත.

එබැවින්, විදේශ විනිමය උපයන ක්ෂේත්‍ර වෙත රාජ්‍ය ව්‍යවසායයන් සක්‍රීයව හා තරඟකාරීව ඇතුළත් කිරීමත්, විදේශ විනිමය නීති නැවතත් අතිශය දැඩි මට්ටමකින් බලාත්මක කිරීමත්, මහ බැංකුව ව්‍යවස්ථාදායකය ඔස්සේ ජනතාවට වග කියන ආයතනයක් බවට පත් කිරීමත් වහාම සිදු කළ යුතුව ඇත.

-දක්ෂිණ ජයවික්‍රම

[යුතුකම සඟරාවේ 2026 මැයි කලාපයේ ලිපියකි]
යුතුකම ජාතික සංවිධානය

www.yuthukama.com

Like us on facebook :: https://www.facebook.com/yuthukama